Zondag 20/10/2019

Column

Een politicus moet een fatalist zijn. Hij heeft zijn eigen lot niet in handen

Joachim Pohlmann. Beeld Karoly Effenberger

Joachim Pohlmann is woordvoerder van Bart De Wever (N-VA) en schrijver van Een unie van het eigen. Zijn column verschijnt wekelijks.

Zijn vrouw vroeg hem of dat nu verstandig was, de burgemeester opzijzetten. Als hij gewoon even wachtte, kon hij nog een legislatuur eerste schepen zijn en zou de burgemeester, geplaagd door ouderdomskwalen, wel vanzelf terugtreden. Nu waagde hij een onzekere gok.

Onzekerheid is echter het wezen van de politiek. Geen mandaat is eeuwig, de kiezer wispelturig en de omstandigheden onvoorspelbaar. Men is altijd een verkiezing verwijderd van het armenhuis. De stoel waarop men zit, houdt men enkel warm voor de man of vrouw die er na komt.

Politicus-gokker

Dat maakt van een politicus een gokker. Dat ervoer hij toen hij als jonge politicus voor het eerst een strijdplaats kreeg op de lijst. Aanvankelijk misnoegd omdat hij had gehoopt op een iets veiligere plaats hoger op de lijst, draaide hij bij en zag het als een opportuniteit om zich te bewijzen.

Hij verzamelde een campagneteam en dweilde elk evenement af. Er was geen inhuldiging, prijsuitreiking of markt waar hij zijn kop niet had laten zien. Hij liet een dure folder maken, grote affiches drukken en plaatste advertenties in alle lokale kranten.

Op verkiezingsdag had hij 's ochtends moeten overgeven van de zenuwen, een uur later stond hij alweer aan het kieslokaal om handjes te schudden en de laatste twijfelaars te overtuigen. Kortom, hij deed alles wat men van een goed campagnevoerder verwacht.

En dan begon het lange wachten. De tergendste uren in een politiek bestaan zijn deze tussen het sluiten van de stemlokalen en het bekendmaken van het resultaat. Hij was opgelucht dat hij naar de feestzaal waar de partij bijeenkwam kon gaan. Daar kon hij zijn nervositeit delen met lotgenoten.

Toen laat op de avond zijn zetel als allerlaatste viel, maakte zijn zenuwachtigheid plaats voor een roes waarvan hij niet zeker wist of die kwam door de drank of door de overwinning. Hij was verkozen. Al dat harde werk had geloond. Het feest mocht beginnen.

Maar tegen middernacht, de zaal was al haast leeg en stonk naar bier en sigaretten, legde de burgemeester hem de arm om de schouder. De uitslag in een stembureau werd betwist en was herteld. Een verschuiving van stemmen had de balans doen keren. Zijn zetel was verloren.

De grond onder zijn voeten zakte weg en op slag was hij nuchter. De val van hemel naar hel duurde slechts enkele seconden, het duurde maanden vooraleer hij de tegenslag te boven was gekomen en aanvaardde dat er binnen zes jaar een nieuwe kans zou komen.

Het leerde hem een waardevolle les: een politicus moet een fatalist zijn. Hij heeft zijn eigen lot niet in handen. Dat wordt bepaald door anderen. Door kiezers, tegenstanders, medestanders en de gebeurtenissen. Een politicus kan daar invloed op uitoefenen, maar hij kan het niet sturen.

Goed geluk en dom toeval

Eens zal het lot toeslaan en niemand weet wanneer. Hoe beangstigend die gedachte ook moge zijn, ze werkt bevrijdend. Het is de providentie van het politieke leven, waarin goed geluk en dom toeval een doorslaggevende rol spelen. Het enige wat een politicus kan doen, is erin berusten.

Maar dat een politicus erin slaagt dat moment van fatum te bereiken, is geen geluk of toeval. Dat is het resultaat van een lang en moeilijk proces waarin doorzettingsvermogen, organisatiekracht en onverbiddelijkheid de bovenhand hebben. Politiek is hard werken om het onbekende te ondergaan.

Roekeloosheid wordt afgestraft, maar met berekening weet je wanneer het ogenblik er is om je kans te wagen. En de eerste schepen voelde dat zijn ogenblik was aangebroken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234