Zaterdag 19/10/2019
Beeld THINKSTOCK

Column

Een pleidooi voor onze seculiere samenleving, voor álle scholen

Oud-reclameman Guillaume Van der Stighelen en mediastrateeg Jan Callebaut kruipen om beurten op vrijdag in hun pen. Vandaag is Van der Stighelen aan de beurt.

Begin dit jaar deed ik in De zevende dag een oproep aan de seculiere samenleving om niet te zeuren over groeiend godsdienstfanatisme maar te kijken naar de wervende technieken die de godsdienstorganisaties gebruiken en ervan te leren. Van kinderrijmpjes op school over geschriften die werden neergepend door handen die vastgehouden werden "door de Heer Hemzelf", tot regelmatig georganiseerde bidsessies in groepsverband.

Godsdienaars zijn ononderbroken bezig met werven. En de seculiere samenleving? Die vindt zichzelf, een kwart millennium oud, zo vanzelfsprekend en intellectueel superieur dat ze geen propaganda nodig heeft. Er is geen boek om in de nachtkastjes van de hotels te leggen. Er zijn geen kinderverhaaltjes. Er is geen logo om boven de schoorsteen of in de klas te hangen. Er zijn geen gemeenschappelijke ruimtes om op blote knieën de voorschriften van de Verlichting te herhalen. Niks daarvan.

De meest voorkomende reactie die ik kreeg na de uitzending was: "Seculier, wat is dat?" Van academisch geschoolde mensen, het zegt veel. Het hele idee dat de wetten van de samenleving bepaald worden door en voor de mens en niet door een opperwezen dat "de Waarheid" in pacht heeft is niet bekend.

Deze week kreeg ik een document te lezen dat kinderen meekrijgen in een katholieke school. Na een inleiding die stelt dat het "heersende pluralisme leidt tot cynisme" worden kinderen en ouders aangespoord om deel te nemen aan christelijk geïnspireerde projecten. Niks mis mee, denk ik, die mensen werven zieltjes en bestrijden de leegloop van hun kerk, dat is hun volste recht. Dat ze daarbij de pluralistische gedachte en de seculiere samenleving beschimpen is niet netjes, maar goed, daar gaat het niet om. Ze doen tenminste hun best en strijden voor hun overtuiging. Wat ontbreekt is een gelijkaardig pleidooi voor onze seculiere samenleving, voor álle scholen. Liefst van onze - uiteraard neutrale want overheid - minister van Onderwijs. Een klein woordje van aanmoediging bij het begin van het schooljaar.

Bijvoorbeeld:

Beste ouders, beste kinderen, een kwart millennium geleden hebben heel slimme mensen een nieuw samenlevingsmodel uitgetekend omdat de mensheid had geleden onder de ruzies tussen verschillende godsdiensten. Het idee was van de wetten van de kerk en die van de staat gescheiden te houden. Elk mens zou in de eerste plaats een gelijk burger zijn die gelijk behandeld wordt. Los van zijn geloof. En verder mocht iedereen vrij zijn eigen geloof belijden, zolang de wetten en regels van de staat niet overtreden werden. Dat model heet "de seculiere staat" en zorgt vandaag in de Europese landen voor een vreedzaam samenleven tussen de verschillende culturen en levensbeschouwingen.

Als wij willen dat die vrede voort blijft duren, moeten we ervoor zorgen dat iedereen die er bij komt in Europa, door geboorte of door migratie, van ons hoort hoe hard we gehecht zijn aan die seculiere gedachte. Dat zij de beleving van godsdienst niet verbiedt, maar integendeel garandeert dat niemand wordt afgestraft omwille van die godsdienst. Zolang de rituelen niet in strijd zijn met onze wetten. Wat logisch is.

Wij rekenen op u, beste ouders en kinderen, dat u met ons alle nieuwkomers warm maakt voor deze liefdevolle, genereuze en vredige gedachte die de basis is van onze democratie in Europa. En nu allemaal samen: "Leve de seculiere samenleving!"

Dat laatste is er misschien wat over. Maar toch. Een mens mag hopen, nee?

Guillaume Van der Stighelen. Beeld Karoly Effenberger
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234