Vrijdag 18/10/2019
Bart Eeckhout. Beeld rv

Standpunt Bart Eeckhout

Een overheid die het meent met deradicalisering, meent het óók met de strijd tegen racisme en discriminatie

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

In hun omvattende onderzoek ‘Radicalisering in België en Nederland’ formuleren experts Nadia Fadil en Martijn de Koning een scherpe kritiek op het deradicaliseringsbeleid. De aandacht voor deradicalisering in het beleid mag dan wel groot zijn, concluderen ze, over de effectiviteit zegt het niets.

Integendeel valt te vrezen dat de felle focus soms meer kwaad dan goed doet. Potentiële bondgenoten en brugfiguren in de moslimgemeenschap – want daarover gaat het toch – dreigen hun waarde te verliezen, omdat de indruk gewekt wordt dat ze enkel worden ingezet als ‘veiligheidscordon’ dat jongeren uit de klauwen van de haatpredikers houdt. Het beleid is dan enkel gericht op de symptomen, niet op de onderliggende drijfveren die jongeren naar de religieuze rattenvangers leiden.

Daarmee plaatsen de onderzoekers een interessant contrapunt bij een heersend discours. Een overheid die het meent met deradicalisering is een overheid die het óók meent met de strijd tegen racisme en discriminatie. Wanneer dat niet waargemaakt wordt, riskeren we een contraproductieve reactie. Het is moeilijk om jongeren te integreren die de indruk krijgen dat ze enkel worden ingeschat als potentieel risico dat moet worden ontmijnd.

Strijd tegen discriminatie

De strijd tegen discriminatie verdient dus absoluut meer prioriteit. En te vrezen valt dat de politieke context – met een blaffend VB aan de poorten dat als hefboom gebruikt wordt voor een zo rechts mogelijk beleid – momenteel de andere richting uitwijst.

Toch ontgoochelt ook de analyse van mevrouw Fadil en meneer De Koning enigszins. Het lijkt alsof ze, van de weeromstuit, in het andere uiterste vervallen. Die overcompensatie vertroebelt evenzeer de blik.

Wie zich de profielen herinnert van sommige aanslagplegers in Parijs en Brussel, weet dat het hier niet per se ging om verschoppelingen die reden hadden om zich te keren tegen de samenleving waarin ze grootgebracht werden.

Dus ja, natuurlijk dient de strijd tegen racisme en discriminatie opgevoerd in plaats van afgezwakt te worden. Niet eens omdat dat ons radicalisering bespaart, maar omdat dat de samenleving vooruit doet gaan.

Terechte verzuchting

Maar die terechte verzuchting mag niet blind maken voor riskante tendensen die wel degelijk reëel zijn in een deel van de moslimgemeenschap. Riskant hoeft nog niet te betekenen dat het tot terrorisme of jihadisme aanleiding kan geven. Orthodox-fundamentalistische tendensen om gelovigen te isoleren in de eigen groep zijn ook al zorgelijk – en dat is geen exclusief probleem van de islam. Het maakt samenleven namelijk bijzonder lastig. Dus neen, het is niet ernstig om even met de ogen te rollen als bijvoorbeeld bezorgdheid over koranscholen boven komt drijven. Het debat daarover mag ook gevoerd worden, net als dat over racisme.

Het brengt tot een pijnlijke slotvraag. Waarom is het ook vandaag nog altijd zo lastig om die twee punten samen te maken?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234