Zondag 26/01/2020

Standpunt

Een onbeschroomd linkse middenpartij: het is redelijk uniek in het moderne Vlaanderen

Bart Eeckhout. Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

Op haar toepasselijk ‘Go Left’ genaamde verkiezingscongres heeft sp.a een flinke bocht naar links gemaakt. Een beredeneerde gok.

De gok is beredeneerd omdat hij spoort met een bredere ontwikkeling. Nog deze week stelde het liberale blad The Economist met enige kopzorg vast dat er een nieuw kiespubliek is dat valt voor een feller, ook wel klassieker socialisme. Het is een publiek dat het moe is te horen en te ondervinden dat het grootste deel van de welvaart moet gaan naar wie al welvarend is. Ook in Vlaanderen kan die boodschap een gehoor vinden. 

De nieuwe vedette van links Amerika, Alexandria Ocasio-Cortez, is in korte tijd de vaandeldraagster geworden van dat hippe retrosocialisme. Niet toevallig pakte de sp.a dit weekend uit met de aanwezigheid van de campagnemanager van Ocasio-Cortez.

Inhoudelijk zijn de voorstellen behoorlijk consequent. De plannen om de woonbonus af te schaffen, kinderopvang algemeen toegankelijk te maken en de erfbelasting te hervormen zijn drie – gedurfde – aanvallen op het zogenaamde mattheuseffect, waarbij de meer welstellende burgers het grootste profijt halen uit overheidsmaatregelen.

Rationeel valt er heel wat voor deze maatregelen te zeggen. Er zit wel één groot risico in. Het mattheuseffect is het resultaat van een godsvrede die de sociale rust in het land al decennialang waarborgt. Ja, de middenklasse wordt stevig belast, maar ze krijgt ook veel terug. Als die deal eenzijdig opgezegd wordt, is de sociale en fiscale vrede niet langer zeker.

Een onbeschroomd linkse, socialistische middenpartij: het is redelijk uniek in het moderne en grotendeels centrumrechtse Vlaanderen. Voor het eerst sinds Karel Van Miert wordt de progressieve middenklasse op enige afstand gehouden.

De sp.a moet natuurlijk wel iets doen. Op links moet de partij sinds kort de hoofdrol aan Groen laten. Liever dan de concurrent te imiteren, wordt de eigen kleur benadrukt.

Er wordt nog lippendienst bewezen aan het ecologische gedachtengoed, sp.a poogt de kosmopolieten toch vooral te testen op hun ideologische overtuiging: zijn ze wel echt links? Anders moeten ze maar op Groen stemmen. Of die heldere keuze electoraal succesvol wordt? Wie zal het zeggen.

Daarbij speelt één handicap. Geloofwaardigheid. Hoe zeker kan de kiezer zijn dat sp.a woord gaat houden? Hoe zeker is het dat de partij niet bij de eerste gelegenheid, zoals in Antwerpen, in de armen van rechts valt? Een van de beloftevolle nieuwe namen – Leuvens burgemeester Mohamed Ridouani – heeft juist dat groenlinkse, stedelijke middenklasseprofiel. Wat als hij straks een rij naar voren schuift?

Overleeft het linksere socialisme van sp.a nieuwe electorale tegenslag? Of komt er dan weer een zoveelste congres dat weer de andere kant op wijst?

Dat niemand dat kan uitsluiten, dat blijft het drama van de sociaal-democratie in Vlaanderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234