Woensdag 17/07/2019

Column

Een omweg via Europa nemen, zoals Merkel bij Trump deed, is misschien veel slimmer

Saskia De Coster. Beeld Diego Franssens

Saskia de Coster is schrijver. Haar column verschijnt wekelijks.

Vraag op straat wanneer Europa nog eens echt positief in het nieuws kwam en het antwoord heeft hoogstwaarschijnlijk iets te maken met ofwel Europees voetbal ofwel het afschaffen van de roamingtarieven in de Europese landen vanaf juni. Europa voor voetbalfans en consumenten. 

Politiek borrelt doorgaans weinig spontane vreugde op over Europese verhalen, tenzij misschien over Merkels topprestatie om de VS tot een nieuw Europees handelsakkoord te manoeuvreren en daarmee het op eigen koers varende Groot-Brittannië het nakijken te geven. De superpolitica zou volgens insiders tot elf keer toe Trumps verzoek om enkel met Duitsland te onderhandelen, buiten Europa om, hebben afgewezen. Louter een nobele geste van Frau Merkel, de samenwerking van de EU met de VS?

In zijn internationale bestseller Homo Sapiens, een boek met het bescheiden opzet om de geschiedenis van de mensheid in kaart te brengen, argumenteert Yuval Noah Harari overtuigend dat wij, hulpeloze homo sapiensen, uit noodzaak sociale wezens geworden zijn. Via gemeenschappelijke verhalen kunnen we samenwerken met onbekenden, compromissen sluiten die niet voor de hand liggen en vooral: indirect ons eigen belang aan dat van een hele groep vasthaken. De vraag is dan uiteraard hoe groot of hoe eng-nationalistisch je je groep definieert.

Persoonlijk geef ik geen zier om voetbal, Europees of niet. Mijn platte, eerste reflex bij het zien van wedstrijdbeelden en opgehitste homo sapiensen, in toom gehouden door overwerkende agenten die terreur op verschillende terreinen bestrijden: ‘Ik betaal hier dus mee aan’, al weet ik niet of dat daadwerkelijk klopt. Dezelfde oprisping kan pakweg een fervent fietser met watervrees hebben die het door de EU gefinancierde Naiades II-binnenscheepvaartprogramma ziet: ‘Waarom betaal ik indirect mee aan iets wat ik niet steun?’

What’s in it for me? Nationalisten in Europa buigen die vraag graag om tot een dogma. Wat hebben wij aan Europa? Voorstanders van de brexit en mensen als Marine Le Pen in Frankrijk menen dat het antwoord is: zo goed als niks, in elk geval te weinig. Dat logge, gemeenschappelijke Europese lijf zou autonoom bewegen onmogelijk maken. De shortcut van enkel het eigenbelang en het ‘wat heb ik er aan?’ hebben het gehaald bij de brexit. Terwijl echt je eigen belangen verdedigen en een omweg via Europa nemen zoals Merkel bij Trump deed, misschien veel slimmer is, om er samen en ieder voor zich beter uit te komen.

Opeens dacht ik: als ik Belg en Europeaan wil zijn, moet ik uit mijn enge groep treden. Ik wil op zijn minst proberen. Navraag leerde me dat niet uit te maken is wie nu profiteert of investeert in het hele voetbalfeest en de ordehandhaving daar: voetbalbonden of overheid, Europees of nationaal. Hoe dan ook: neemt iemand mij mee naar een Europese voetbalmatch? Als tegenprestatie neem ik die lezer van De Morgen mee naar een Europees gesubsidieerde wedstrijd hink-stap-springen in Belgrado. Wie weet hebben we er allebei iets aan, en zo, ergens, onrechtstreeks, België en Europa ook.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden