Vrijdag 18/10/2019

Een militaire interventie die enkel focust op IS, is tot mislukken gedoemd

Een jongen roostert maïskolven in een vluchtelingenkamp aan de Hongaars-Servische grens. Beeld GETTY

Willem Staes is beleidsmedewerker Veiligheid en Ontwapening bij Pax Christi Vlaanderen. Brigitte Herremans is beleidsmedewerker Midden-Oosten Broederlijk Delen/Pax Christi Vlaanderen.

Het geweld in Syrië doet de discussie over een militaire interventie opnieuw oplaaien. Ook België staat nu positief tegenover een interventie tegen Islamitische Staat (IS) in Syrië.

De gruwel van IS is nauwelijks te bevatten. Toch is niet IS, maar het Assad-regime de grootste bedreiging voor de veiligheid van Syrische burgers. Een militaire interventie die enkel focust op IS en geen politieke langetermijnstrategie of VN-mandaat heeft, is tot mislukken gedoemd.

Brigitte Herremans. Beeld Tim Dirven
Willem Staes. Beeld Willem Staes

Militair tussenkomen?

De internationale gemeenschap heeft een "Responsibility to Protect" (R2P) om burgers in nood te hulp te schieten. R2P heeft vooral betrekking op niet-militaire middelen, maar onder strikte voorwaarden is militair ingrijpen een optie. Dit als hierdoor grootschalige misdaden tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden, genocide of etnische zuiveringen gestopt worden.

De belangrijkste vraag zou dus moeten zijn of je de situatie van Syrische burgers verbetert door een militaire tussenkomst. De beperkte impact van de huidige campagne tegen IS bewijst dat een militaire interventie altijd gepaard moet gaan met een politieke en humanitaire langetermijnstrategie. Militair ingrijpen is enkel aanvaardbaar als ze bijdraagt aan de bescherming van burgers en een politieke oplossing.
Pleiten voor een ondoordachte militaire interventie die exclusief op IS focust, is geen goed idee. Wel moet de druk op Assad, Rusland en Iran verhogen zodat het gebruik van vatenbommen stopt. Anders moet de internationale gemeenschap overwegen hier zelf een einde aan te stellen.

Voorwaarden voor interventie

Een beperkte militaire interventie tegen IS of de luchtmacht van Assad kan wel enkel als aan een aantal duidelijke voorwaarden voldaan is.
Duidelijk mandaat: een VN-mandaat blijft cruciaal voor eender welke interventie. In geval van blijvende blokkering van de VN-Veiligheidsraad kan een Uniting for Peace-procedure onderzocht worden. Ieder mandaat moet stellen dat de bescherming van burgers - en niet regime change - de enige doelstelling is. Elke Belgische bijdrage moet een parlementair mandaat krijgen.

Politieke strategie: prioritair zijn de planning van lokale vredesopbouwstrategieën voor Syrië, in nauw overleg met Syrische vluchtelingengemeenschappen, minderheden en middenveldorganisaties. De ontplooiing van een politieke VN-veldmissie is essentieel.

Diplomatieke inspanningen: deze moeten gericht zijn op de creatie van een overgangsregering met leden van de oppositie en het regime. Rusland en Iran moeten overtuigd worden dat een duurzame oplossing voor Syrië niet mogelijk is met Assad. Verder moet de druk op regionale actoren opgevoerd worden om alle steun te verlenen aan VN-bemiddelaar De Mistura.

Boots on the ground: de mogelijkheid van een VN-peacekeeping missie die de bescherming van burgers als centrale doelstelling heeft, moet onderzocht worden. Dergelijke missie moet ervoor zorgen dat een politieke vredesopbouwstrategie ook effectief uitgevoerd wordt.
Humanitaire hulp: militair interveniëren om de "oorzaken van de vluchtelingencrisis aan te pakken" is ongeloofwaardig als je tegelijk Syrische vluchtelingen aan hun lot overlaat. De aankondiging van de federale regering om dertig miljoen euro extra te geven aan de opvang van vluchtelingen in de regio is een goede zaak, maar blijft onvoldoende.

Afsnijden wapentoevoer: extra inspanningen zijn nodig om de wapentoevoer naar Syrië droog te leggen. Daarnaast moet een streng voorzorgsprincipe gehanteerd worden bij de Belgische wapenexportlicenties naar het Midden-Oosten.
In plaats van ondoordacht de oorlogstrom te roffelen, moet onze regering bijdragen aan een allesomvattende strategie die het probleem bij de wortel aanpakt. Dat betekent niet dat we zelf gevechtsvliegtuigen moeten sturen. Een focus op een politieke vredesopbouwstrategie, eventueel ondersteund door een VN-peacekeepingmissie, moet centraal staan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234