Woensdag 16/10/2019

Opinie

Een leerkracht moet ook zichzelf opleiden

Een leraar voor de klas legt uit. Beeld Hollandse Hoogte

Lode Delputte is journalist bij De Morgen en leerkracht aan Atheneum Brussel. 

In 2014 besloot ik, midden in een carrière die tot dan toe helemaal aan de journalistiek gewijd was, de Specifieke Lerarenopleiding (SLO) te volgen, in casu het traject aan de Vrije Universiteit Brussel. Niet alleen wilde ik de sociale werkelijkheid van mijn stad beter leren kennen, een eerdere ervaring als studiebegeleider van een Brusselaar met migratieachtergrond had als smaakmaker gediend.

Atheneum Brussel, een aso-school op mensenmaat in het centrum van de hoofdstad, bood mij een tiental lesuren aan die ik aan de VUB, binnen het zogenaamde lio-traject ('leraar in opleiding'), als stage kon laten gelden.

Lode Delputte. Beeld Thomas Vanhaute

Omdat ik licentiaat in de Romaanse filologie ben, en de universitaire lerarenopleiding veronderstelt dat studenten voortbouwen op hun academische sokkel, kwam ik in de richting taal- en letterkunde terecht.

Om een kat een kat te noemen: de lerarenopleiding bleek geen sinecure. Ze had niets meer te maken met het 'aggregaat' dat je in de jaren 80 nog kon volgen – het saaie maar obligate niemendalletje dat studenten aan hun laatste jaar plachten te breien.

Geploeter

Naast filologie heb ik destijds Europees recht en internationale politiek gestudeerd. Als het echter over werkdruk ging, kwam niet één opleiding in de buurt van deze: de leerstof voorbereiden, taken schrijven, groepswerk afleveren, een eindverhandeling redigeren, er leek geen eind aan te komen.

Hoe goed de universiteit haar studenten ook begeleidde, veel getalenteerde jongeren in opleiding zakte de moed in de schoenen. Ik ken meerdere mensen die de studie, en daarmee hun ambitie als leerkracht, abrupt afbraken.

Te schools (what's in a name?) en te procedureel, merkten de enen op; veel leermassa voor weinig input waar je op het terrein mee aan de slag kunt, vonden de anderen; opleiders die de pedagogisch-didactische theorie wel onder de knieën hebben, maar de complexiteit van onze samenleving amper kennen, klonk nog een kritiek.

En dan kwam ook dit er nog bij: “Zoveel geploeter voor een arbeidssituatie die je (toch in het begin, LD) niet de minste zekerheid verschaft? Nee, bedankt!”

Voorlopige conclusies

Intussen zit mijn opleiding erop en heb ik er drie jaar onderwijs op zitten, pal in Brussel. Staat u me dus toe enkele voorlopige conclusies te trekken.

De eerste luidt dat, als we meer mensen naar het onderwijs willen lokken, het studiepakket vooral niet volumineuzer moet worden. Of correcter: dat de lerarenopleiding zowel meer aanzien moet krijgen (wat de bedoeling is van de volwaardige master die nu in de steigers staat) als inhoudelijke verdieping, opdat studenten zich meer gemotiveerd voelen. Niet enkel leren wat bijvoorbeeld een officieel leerplan is, maar vooral hoe je ermee omgaat en waarom het zo belangrijk geacht wordt.

Nochtans, veel andere broodnodige zaken heb ik erg goed geleerd, daar aan de VUB. Allicht komt het er – mijn tweede conclusie – voor lerarenopleiders op aan nog beter uit te leggen wat de opleiding vermag, en wat níét.

Derde conclusie: met mijn ervaring, en zoals ik voor de klas sta, ben ikzelf misschien mijn beste opleider. De lerarenopleiding reikt je het noodzakelijke kader aan, de inhoud komt echter van jezelf en vereist permanente studie.

Niet doeltreffend

Ten slotte nog dit: het is makkelijk om op de lerarenopleiding te schieten als de rest van het debat niet doeltreffend wordt gevoerd. Welk onderwijs we in dit land willen, bijvoorbeeld, welke middelen we op welke wijze besteden en hoe we die vitale eerste jaren krachtiger invullen, het kleuter- en basisonderwijs waar de rest van een mensenleven mee staat of valt.

Hoe deskundig ook, aan de lerarenopleiding alleen zal het niet gelegen hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234