Donderdag 21/11/2019

Opinie

Een krankzinnige president die zichzelf geniaal vindt, het is een ongelukkige combinatie

Bert Wagendorp. Beeld Karoly Effenberger

Bert Wagendorp is columnist bij de Volkskrant, waar deze bijdrage al verscheen

Vrijdagmiddag om drie uur was Michael Wolffs boek Fire and Fury: Inside the Trump White House, te downloaden. De opmerkelijkste passages waren vermoedelijk al naar buiten gekomen, maar ik haalde het toch meteen op en begon te lezen. Het is met nieuws als met lekker eten, je wilt er niet over horen praten, maar zelf proeven. Bovendien ging het steeds vooral over Trumps Raspoetin Steve Bannon, die me niet interesseert. Ik wil alles weten over Trump zelf, want die bezorgt me koude rillingen.

Dat we te maken hebben met een krankzinnige in het Witte Huis is duidelijk. Dat is op zich een krankzinnig idee, waartegen je je alleen kunt wapenen door jezelf een zekere vorm van gewenning toe te staan. De dagelijkse dosis krankzinnig nieuws uit Washington helpt – er zijn grenzen aan het vermogen tot verbazing. Zo krijgt krankzinnigheid geleidelijk iets normaals.

Maar Trump weet je altijd weer uit je lethargie te wekken. Afgelopen week gebeurde dat met zijn tweet over de nucleaire knop van de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un en die van hem, Trump. "Wil iemand (...) hem alsjeblieft informeren dat ik ook een Nucleaire Knop heb, maar het is een veel grotere en krachtigere dan die van hem, en mijn Knop werkt!" En na een weekendje eigen lof  – "Ik ben een erg stabiel genie" – is het helder: we hebben te maken met een gek. En niet zomaar een gek, maar een gevaarlijke. 

Grip op realiteit

Het online-nieuwsplatform Politico bracht vorige week naar buiten dat twaalf leden van het Amerikaanse Congres en de Senaat, onder wie minstens één lid van Trumps Republikeinse partij, begin december een hoorzitting hadden georganiseerd met Bandy X. Lee, psychiater aan Yale. De parlementariërs waren bezorgd over "het gevaar dat de geestelijke instabiliteit van de president vormt voor de natie".

Volgens Lee vertoont Trump tekenen van gestoordheid en zou zijn geschiktheid om te regeren snel psychiatrisch moeten worden onderzocht. Hij lijkt volgens haar zijn grip op de realiteit te verliezen en zoekt zijn heil in samenzweringstheorieën en is dicht bij een 'psychotic breakdown'.

Lee was eerder editor van het boek The Dangerous Case of Donald Trump, waarin 27 psychiaters hun oordeel vellen over de psychische toestand van de president. Onder hen twee van de gerenommeerdste van de VS, Robert Jay Lifton en Judith L. Herman. Zij schrijven in de inleiding dat Trump geen onderscheid weet te maken tussen realiteit en fantasie, woedeaanvallen krijgt als zijn fantasiewereld wordt weersproken en dat hij in crises niet rationeel zal reageren, maar impulsief.

Dat is best zorgwekkend, met die knop.

Boven de beroepscode

De betrokken psychiaters handelen medisch-ethisch gezien niet volgens het boekje – ze kennen Trump niet persoonlijk – maar ze vinden dat hun verantwoordelijkheid te waarschuwen voor het gevaar Trump boven hun beroepscode gaat. Op de achtergrond speelt steeds sectie 4 van het 25ste Amendement, over het afzetten van een president, bijvoorbeeld op grond van psychische gestoordheid.

Na het knoppenincident met Kim Jong-un schreef psychiater Lee: "Het zal met Trump steeds slechter gaan en hij zal door de druk van het presidentschap oncontroleerbaar worden."

Uit het boek van Michael Wolff komt niet zozeer een krankzinnige Trump naar voren, als wel een volkomen stompzinnige. Bijna alle bronnen zijn het erover eens: Trump is hemeltergend dom. "Er was gewoon geen onderwerp, behalve misschien bouwconstructies, dat hij behoorlijk onder de knie had gekregen", schrijft Wolff. Trump is een zakenman die geen balans kan lezen en volgens sommigen in zijn entourage een halve analfabeet.

Een oerdomme krankzinnige die zichzelf geniaal vindt: het is een ongelukkige combinatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234