Zaterdag 24/08/2019

standpunt

Een kerncentrale waterdicht runnen is nog altijd een beetje Russische roulette

Voortaan gaan ze in de kerncentrales van Doel en Tihange overal per twee werken, terwijl dat tot nu enkel in de nucleaire delen gebeurde. Met vier ogen zie je meer dan met twee. En wanneer nucleair materiaal je corebusiness is, kun je geen paar ogen te veel hebben, zo weten ze ook in Tsjernobyl en Fukushima. De beslissing om het 'four eyes'-principe uit te breiden na een incident waarbij zeer wellicht sabotage in het spel is, is slim en logisch.

Toch heeft het ook iets krampachtigs. Hoe technologisch efficiënt de mens nu ook is, het blijft een huzarenstukje om energie uit splijtstofstaven te toveren. Bovendien zijn het mensen die de onderneming draaiend houden. En net zoals met splijtstof weet je met mensen maar nooit. Het gerechtelijk onderzoek moet uitwijzen wie op welke manier wat heeft willen saboteren in Doel 4. Maar wat we door dit incident alvast wel weten is dat een kerncentrale waterdicht runnen nog altijd een beetje Russische roulette is.

Lekken, elektriciteitspannes, ontploffingen, scheurtjes en, welja, ook menselijk gerommel kunnen roet in het eten gooien. Dat lijstje 'onvoorziene omstandigheden' lijkt maar aan te dikken. Heeft iemand al bedacht wat te doen wanneer twee werknemers samenspannen? Het 'six eyes'-principe?

Mocht het daarbij gaan om pakweg waterkracht of olie, dan zou het te behappen zijn. Kernenergie is en blijft echter, hoe graag we ook zouden willen dat het niet zo was, een wonderlijk, klimaatvriendelijk maar riskant experiment omdat het, wanneer het misloopt, het zo erg fout gaat dat de hele zaak niet te verantwoorden is. Dat zeggen voormalige werknemers van Tepco, de Japanse uitbater van de vernielde centrale in Fukushima. Diezelfde mensen die voorheen zo hard in de technologie geloofden dat ze, toen er tijdens de ramp explosies ontstonden, meldden dat het raketten moesten zijn. Want kerntechnologie, daar kon toch nooit iets mis mee gaan?

Vandaag behoort dat 'geloof' tot het verleden, of het nu zeebevingen of malafide medewerkers zijn die het aantasten. En omdat de centrales ondertussen gemiddeld 28 jaar oud zijn, is het zo goed als zeker dat er nog meer 'incidenten' komen. Dat leert het nieuwe World Nuclear Status Report. De analyse laat zien hoe kernenergie ook in de economische feiten aan terrein verliest. De oude centrales produceren minder efficiënt, operatiekosten lopen op, nieuwbouwprojecten slepen decennia aan en zelfs energieslokop China, het enige land met een stevig uitbreidingsplan, investeert vier keer meer in hernieuwbare energie omdat die flexibeler, sneller en goedkoper te installeren is.

De auteurs vergelijken het met een dinosaurus in een bloementuin. Ooit machtig, razend fascinerend en veelbelovend maar traag, zeer zwaar en kostelijk in constructie en onderhoud, potentieel extreem vernielend, bron van lastig te bergen afval en ondanks alle protocols, controles en regels nooit volledig in te schatten en te beteugelen. Zelfs niet met een dubbel paar ogen. Wat we door dit incident alvast wel weten is dat een kerncentrale waterdicht runnen nog altijd een beetje Russische roulette is.

Barbara Debusschere
Journalist bij De Morgen

Beeld Tim Dirven
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden