Woensdag 02/12/2020

OpinieRobin Deman

Een gesloten café is meer dan een leeg terras alleen

Beeld ter illustratie.Beeld Aurélie Geurts

Robin Deman is expert economie & onderzoek bij Unizo.

Economische impactanalyses van onder meer de Nationale Bank van België tonen aan dat de horeca, de eventsector en de detailhandel tot de zwaarst getroffen sectoren kunnen gerekend worden. Door de verplichte sluiting en de vrees bij consumenten om besmet te worden, ondervonden én -vinden deze sectoren grote omzetverliezen, wordt er veelvuldig gebruik gemaakt van tijdelijke werkloosheid en zijn er verhoogde risico’s op faillissementen.

Deze dienstensectoren hebben een aantal unieke eigenschappen die hun economische kwetsbaarheid verklaren, naast het feit dat zij rechtstreeks in contact staan met klanten. Ten eerste is hun dienstverlening plaats-, tijds- en persoonsgebonden. Dit betekent concreet dat gederfde omzet gelijk is aan definitief verloren omzet. De lege terrasjes tijdens de paasvakantie zullen niet meer gevuld worden. Festivaleditie 2020 wordt (in het beste geval) editie 2021. De lentecollectie hangt stof te vergaren of wordt hopelijk nog online verkocht, weliswaar tegen een scherpe korting.

Ten tweede werken deze sectoren door de sterke (online) concurrentie met lage marges. Een hoge uitstoot uit de sector is het gevolg: veel stopzettingen die het aantal starters zelfs kunnen overstijgen. Ten derde vinden we in deze sectoren een hoog aandeel van kleine ondernemingen en zelfstandige ondernemers in de totale bedrijvenpopulatie. Zij beschikken typisch niet over grote reserves om lange periodes van economische malaise te overbruggen. Een vierde eigenschap is dat in deze zwaar getroffen sectoren bovengemiddeld veel mensen met een kwetsbaar sociaaleconomisch profiel werken zoals kortgeschoolden en jongeren.

Een laatste eigenschap die tot nu onderbelicht bleef, is dat de horeca, de eventsector en de detailhandel belangrijke bronnen van inkomsten zijn voor andere industrieën en dienstensectoren in België. De meest recente input-outputtabellen van het Federaal Planbureau (2015) tonen dit zwart op wit aan. Zo’n tabel beschrijft op gedetailleerde wijze de geldstromen die van en naar een sector lopen. Neem als voorbeeld een café. Om klanten te kunnen bedienen moet er drank en eten of ingrediënten ingekocht worden. Wordt het etablissement gehuurd, dan zijn er verplichtingen qua huurgelden. Datzelfde pand moet ook ingericht en gedecoreerd worden. De zoektocht naar personeel dat er werkt, kan worden uitbesteed.

Kijken we naar de verhouding van de waarde van aankopen bij Belgische spelers – exclusief import – ten opzichte de waarde van de output, dan is dat voor de horeca  46,5%, voor de eventsector 46,6% en voor de detailhandel 35,2%. Dat is telkens hoger dan het gewogen gemiddelde voor de hele dienstensector (31,7%). Nemen we een intersectorale geldstroom van 10 miljoen euro als minimum, dan is de horeca klant bij maar liefst 44 van de 63 andere primaire, secundaire, tertiaire en quartaire sectoren die worden onderscheiden. Voor de eventsector is dit getal 27 en voor de detailhandel eveneens 44. Voor de dienstensector is het gewogen gemiddelde 36.

Dat zwaar getroffen sectoren spilfiguren zijn in ons economisch weefsel, komt ook tot uiting in een andere indicator van het Federaal Planbureau, namelijk de indirecte tewerkstelling. Naast bronnen van inkomsten zijn intersectorale geldstromen ook bronnen van tewerkstelling. De meest recente cijfers tonen aan dat voor elke miljoen euro output in de horeca, er 3,9 voltijdse arbeidsplaatsen worden gecreëerd in andere sectoren. Voor de eventsector gaat het om een ratio van 4,2 en voor de detailhandel 2,7. Het gewogen gemiddelde voor de dienstensector is 3,2 voltijdse arbeidsplaatsen.

Deze cijfermatige inzichten tonen aan dat het (onder)steunen van zwaar getroffen sectoren niet alleen belangrijk is voor de individuele horeca-uitbater, ondernemer in de eventsector of retailer. Die financiële steun sijpelt ook door naar de waardeketen waarin deze sectoren belangrijke schakels zijn. Het stelt ondernemingen in staat om te leveren of beleverd te worden. De economie blijft draaien met andere woorden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234