Dinsdag 18/06/2019

Standpunt

Een fundamentele les: als de grootste partij niet de premier levert, komen er vodden van

Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

Als je met vuur speelt, moet je niet verbaasd zijn dat het huis ook echt in brand vliegt. Na weken van spanning opdrijven, zijn we nu dus op het punt gekomen dat het einde van de regering-Michel plots de meest vanzelfsprekende uitkomst schijnt. Steen des aanstoots: een niet-bindend pact van de Verenigde Naties over migratie, dat volgende week wordt aangenomen in Marrakech.

België is een land van geitenpaadjes, onooglijke weggetjes waarlangs altijd alsnog een politiek vergelijk kan gevonden. Het is niet uitgesloten dat ook nu op het nippertje de regeringsval afgewend kan worden.

Maar woorden hebben hun belang. “
Een regering die naar Marrakech gaat, steunen we niet”, zegt N-VA-voorzitter Bart De Wever. Anders gezegd: de grootste regeringspartij vraagt de totale capitulatie aan de regeringsleider. Daarmee worden veel geitenpaadjes afgesloten. Tenzij premier Charles Michel (MR) zijn reis naar Marokko toch afzegt. De eerste minister zou dan verplicht worden tot wat hij zich voorgenomen had niet meer te doen: dansen naar de pijpen van de N-VA.

Het is niet de eerste keer dat de op papier zo coherent lijkende centrumrechtse regering-Michel moet spartelen. Deze crisis is anders, ernstiger. Omdat de verhoudingen binnen de coalitie veranderd zijn.

Om dat te begrijpen, neem je er best de resultaten van de voorbije gemeenteraadsverkiezingen bij. Die zijn zowel voor de MR als voor de N-VA niet goed uitgedraaid. En even belangrijk: voor beide partijen was dat flink schrikken. Dat heeft hen tot een wijziging in de strategie geïnspireerd. Helaas voor de regering in tegengestelde richting.

Aan de ene kant meent de N-VA dat het verrezen VB geen centimeter marge meer mag krijgen. Op identitaire en migratiethema’s komt de partij in de regering nog feller uit de hoek. Zie ook: de uitgelokte crisis over het tekort aan asielplaatsen. Daartegenover staat een MR die af wil van het beeld dat ‘hun’ premier als een pop bediend wordt door de N-VA.

Behoeder van de eenheid

Dat maakt deze crisis zo anders en zo explosief. Stonden in het verleden vooral de Vlaamse partijen N-VA en CD&V neus aan neus, dan kon de premier bemiddelen. Nu is Charles Michel zelf een hoofdrolspeler in het conflict. Het leidt tot een fundamentele politieke les: als de grootste partij niet de premier levert en dus de behoeder van de eenheid, komen er vodden van.

Het oude beeld, met Charles Michel die als een kamikaze met de MR als enige Franstalige partner in de regering trok, lijkt alsnog bewaarheid te gaan worden, behoudens de miraculeuze vondst van een nieuw geitenpaadje.

Over de inhoud van het migratiepact gaat het intussen allang niet meer. Of toch, via een omweg. Als België niet op het appèl verschijnt in Marrakech, zal het de enige niet-oostelijke EU-lidstaat zijn met dat standpunt. Behalve Italië, met zijn regering van populisten en radicaal rechts. Die positie zou ook veelzeggend zijn natuurlijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden