Donderdag 22/08/2019

Column

"Eén ding moet je weten papa: ik ga mijn weg, zoals gij die van u ging"

Hilde Van Mieghem. Beeld Eric de Mildt

Hilde Van Mieghem, acteur, regisseur en auteur, neemt u mee in haar leefwereld.

Je bent gisteren precies 12 jaar geleden gestorven. Het was 1 december 2005. Het was een prachtige herfstdag. Je was 71.

Je werd geboren in 1934. Je moeder werkte als 16-jarig meisje in een joods gezin. De heer des huizes beleefde daar blijkbaar meer plezier aan dan de kinderen op wie ze moest passen, want hij verwekte je.

Je moeder moest daardoor onderduiken, zette je op de wereld, bracht je onder bij een beroepsmilitair en zijn vrouw die wel wat geld wilden bijverdienen door jou als pleegkind in huis te nemen.

Al na een maand betaalde je ­moeder niet meer. Ze was terug aan het werk in hetzelfde joodse gezin en werd voor de tweede keer zwanger. Maar deze keer verloor ze haar werk in dat gezin voorgoed. Ze ging op zoek naar jou. Jij woonde niet meer bij de beroepsmilitair, hij had je van de hand gedaan, je bracht niets meer op.

Je was uiteindelijk na veel ellende bij Tine Van Mieghem terechtgekomen, die liefdevol voor je zorgde. Tot je moeder daar op de stoep stond. Zwanger van de joodse heer vrijde ze de broer op van Tine, zei dat het zijn kind was in haar buik en voor je het wist was ze getrouwd en werd jij officieel een Van Mieghem. Er kwamen nog een hoop halfbroertjes en zusjes bij – ja, die tijd zonder pil, dames! – en toen de oorlog uitbrak ging je moeder ervandoor met een Duitser en belandden jullie in het weeshuis.

Na de oorlog kwam je terug naar die familie van kolendragers die de jouwe niet was. Aan studeren werd daar niet gedaan. Hoe de leraar ook smeekte om jou toch naar de middelbare school te laten gaan: het werd de beschuiten­fabriek. Je moest de hele dag beschuiten omdraaien, je was 12. Stiekem ging je bij een vriend, die wel naar school mocht, kijken wat er in zijn leerboeken en schriften stond. Dat hield je zes jaar lang vol en op je 18de deed je ­middenjury. Je slaagde.

Je ging met behulp van een beurs naar de universiteit en slaagde ook daar. Je trouwde met je grote liefde, mijn moeder, en ik werd en ben nog steeds je dochter.

Alles van schoonheid heb ik van jou geleerd. Je leerde me denken, kijken, luisteren. Je overviel me met literatuur, beeldende kunst, muziek, theater, film en filosofie. Je stuurde me zo vaak naar mijn kamer waar ik moest nadenken over de betekenis van zinnen als: ‘Het is niet nodig te hopen om te slagen, noch te lukken om te ondernemen’, vrij naar Willem de Zwijger. Ik was 12. En toen ik na enkele foute interpretaties eindelijk je bureau binnenglipte en zei: ik heb het begrepen, de zin betekent: je moet het gewoon doen, wat de gevolgen ook zijn, toen juichte je! Ja schat, zei je, ge moet het gewoon doen.

Je haalde me ’s nachts uit bed als je dronken thuiskwam met weer een schilderij van een of andere kunstenaar. Ja, je dronk, en graag, je had een roes nodig om de pijn ver weg te houden. Je vertelde vol passie over de kleuren, de verftechniek, de inhoud van het gekochte doek. Je maakte me tot je geestesgenoot. Ik was daar slim genoeg voor, vond je.

Dan die tijd toen ik een jaar of 16 was en een zeer angstige periode doormaakte. Ik was bang van alles, van het leven zelf, en toen ik je dat vertelde zei je: maar lieve schat, ge moet niet bang zijn, uwe weg is gelegd, ge moet hem alleen maar gaan. Dat begreep ik heel lang niet.

En toen stierf je, veel te vroeg. Ik was zo boos op je. Omdat je jezelf kapot­gezopen had. Ik legde je begrafeniskaartje, waarop je knappe, doorleefde, slimme hoofd stond afgedrukt, omgedraaid in de kast. Ik wilde je niet meer zien.

Dat is voorbij nu, ik ben niet meer boos, ik mis je.

En één ding moet je weten papa: ik ga mijn weg, zoals gij die van u ging en hoe bang ik soms ook ben, er is geen enkele reden voor, want ik weet, mijn weg is gelegd, ik moet hem alleen maar gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden