Maandag 03/10/2022
null Beeld reuters/dm
Beeld reuters/dm

ColumnPaul De Grauwe

Econoom Paul De Grauwe: ‘Cryptomunten katapulteren ons terug naar de middeleeuwen’

Sinds enkele weken is het kommer en kwel in cryptoland. De bitcoin, het vlaggenschip in de cryptovloot, verloor 70 procent van zijn piekwaarde van vorig jaar. Andere cryptomunten verging het nog slechter, met verliezen van 90 procent. Miljoenen mensen die dachten snel rijk te zullen worden zijn eraan voor de moeite. Wat is er aan de hand?

Paul De Grauwe

Paul De Grauwe is professor aan de London School of Economics. Deze column verschijnt tweewekelijks.

De spectaculaire stijging van de cryptoprijzen en de crash die we nu meemaken zijn een klassiek voorbeeld van een financiële zeepbel zoals we er in de geschiedenis zoveel gekend hebben.

Zo’n zeepbel begint bijna altijd met een nieuwe technologische ontwikkeling. In de negentiende eeuw was dit de spoorweg. Op het einde van de jaren negentig van de vorige eeuw ging het om de IT-revolutie. Nu kennen we de nieuwe blockchaintechnologie. Dergelijke nieuwe ontwikkelingen leiden tot nieuwe, soms fantastische perspectieven. De trein opende een nieuwe wereld van snel en comfortabel transport; de IT-revolutie creëerde fascinerende mogelijkheden van nieuwe communicatie; de blockchaintechnologie opende de deur naar nieuwe munten die de oude zouden vervangen.

Al deze nieuwe technologieën creëerden ook het perspectief van ongebreidelde winstmogelijkheden. Niet zomaar rendementen van enkele percenten, maar van 20, 30, 40 procent per jaar, en nog meer. Die fantastische rendementen oefenen een ongehoorde aantrekkingskracht uit.

Het perspectief snel rijk te worden doet de verbeelding van menige beleggers op hol slaan. Een massale investeringsgolf wordt op gang gebracht. De aandelenprijzen van de bedrijven die deze nieuwe technologieën belichamen schieten de lucht in. De verwachtingen worden bewaarheid.

Het moment van de waarheid komt onvermijdelijk. Sommige bedrijven in de sector hebben te veel risico’s genomen of gewoon bedrog gepleegd en gaan over de kop. Dit wordt de trigger die de markt doet omslaan. Het wordt ineens duidelijk dat de stratosferische prijzen niets meer met de onderliggende werkelijkheid te maken hebben en alleen gestoeld zijn op dromen en fantastische verhalen die iedereen voor waar aannam. De crash volgt.

Niets nieuws onder de zon? Toch wel.

Terwijl de spoorwegen en de IT-revolutie belangrijke nieuwe economische perspectieven boden en tot grote welvaartscreatie hebben geleid, kan dit niet gezegd worden van de cryptomunten. Het perspectief dat cryptoland bood als zou dit leiden tot revolutionaire ontwikkelingen in het geldwezen is een fabel.

Om te begrijpen waarom cryptomunten nooit algemeen aanvaarde geldmiddelen zullen worden is het belangrijk de essentie te begrijpen van wat geld is. Geld is een betaalmiddel en een rekeneenheid. Als betaalmiddel moet het goedkoop zijn. Dat is ook de reden waarom goud verdwenen is als betaalmiddel. Het was heel duur om goud uit de grond te halen en tot munten om te smelten. Het geld dat we nu gebruiken kost haast niets om te produceren. Cryptomunten katapulteren ons terug naar de middeleeuwen. Om ze te produceren is er veel energie nodig, en bovendien is het gebruik ervan veel trager dan het moderne geld. Er is dus niets revolutionairs aan cryptomunten: het is ongeveer de duurst mogelijke manier om geld te produceren.

Lees ook

Waarom bitcoins dalen in waarde: ‘Cryptomunten zijn onzin, je stopt je geld in gebakken lucht’

De beurs is serieus gezakt. Is nu dan het moment om te beginnen met beleggen? ‘Ja, maar niet om die reden’

Geld is ook een rekeneenheid die het mogelijk maakt de (economische) waarde der dingen onderling te vergelijken. Zonder zo een rekeneenheid is handel buitengewoon moeilijk. Een rekeneenheid is slechts waardevol als ze stabiel is. Als er één ding kan gezegd worden over cryptomunten dan is het wel dat ze buitengewoon instabiel zijn.

Een derde eigenschap van geld is dat het gebaseerd is op vertrouwen. Iedereen die een transactie doet moet erop kunnen vertrouwen dat zijn geld zal aanvaard worden door de tegenpartij. Een noodzakelijke voorwaarde om dit vertrouwen te genereren is dat de koopkracht van het geld (min of meer) stabiel is. Dit is de achilleshiel van het moderne geld. Inflatie kan de spelbreker zijn.

Hier leken de cryptomunten een voorsprong te hebben op het moderne geld. Ze konden geproduceerd worden zonder tussenkomst van de overheid. De vrije markt zou dit allemaal oplossen. Ook dat bleek ijdele hoop. De creatie van cryptogeld gebeurt onvermijdelijk met een leger van tussenpersonen. Er is geen reden om aan te nemen dat, wanneer er geen minimale regulering is, die tussenpersonen meer te vertrouwen zijn dan de overheid.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234