Maandag 16/05/2022

Hemelpostaan Jan Blommaert

Dyab Abou Jahjah: ‘Toen ik in 2001 de schurk werd, was jij een van de weinigen die mij verdedigde, Jan Blommaert’

null Beeld Philippe Callant / RV
Beeld Philippe Callant / RV

In Hemelpost zeggen we vaarwel tegen hen die in 2021 zijn komen te gaan. Dyab Abou Jahjah, auteur en opiniemaker, schrijft hier een brief aan Jan Blommaert, hoogleraar. Hij werd 59 en overleed op 7 januari.

Dyab Abou Jahjah

Beste Jan,

Ik zag je voor het eerst op een training ergens in 1999. Je liet ons een video zien van een debat tussen Wilfried Martens en een Marokkaanse vrouw die de allochtoon moest vertegenwoordigen, maar die door de doorgewinterde politicus retorisch werd vernietigd. “Dit zijn de voorwaarden van het debat, kameraad, en het is de bedoeling dat ze zo blijven: de autochtoon moet heersen en de allochtoon moet zijn hoofd buigen”, vertelde je aan mij, ironisch. We bleven sindsdien in contact.

Natuurlijk was je altijd al bezeten door je discoursanalyse en marxistische interpretaties. Ik bleef je daarmee plagen, en jij noemde me toen een petit bourgeois-intellectueel. Daar moesten we allebei om lachen; van tijd tot tijd bleven we elkaar ontmoeten.

Ik weet niet of we vrienden waren, Jan, ik denk het eigenlijk niet. We spraken nooit over het leven, over privédingen, we werden beiden volledig door de zaak en de strijd opgeslorpt. Ik herinner me dat we op een avond een Turkse pizza gingen eten in dat restaurant in de Driekoningenstraat in Antwerpen. Je had je eeuwige cowboyhoed op, ik zei tegen je dat je er als een schurk uit een spaghettiwestern uitzag. Jouw antwoord was dat wie de schurk is, altijd een kwestie van perspectief is, en dat vaak degene die als de schurk wordt afgeschilderd de echte goodguy is.

Toen ik in 2001 de schurk werd, was jij een van de weinigen die een pen greep en mij verdedigde. In een artikel in De Standaard vergeleek je me met Steve Stevaert. Je zei dat het probleem dat autochtonen met mij hadden, was dat ik sprak zoals zij. Je schreef ook een brief naar Leona Detiège, de toenmalige burgemeester van Antwerpen, waarin je je verzette tegen mijn criminalisering. Je deed alles wat je kon doen.

In 2013, toen ik terugkwam naar dit land, schreef je me een brief die je op Kif Kif publiceerde, waarin je zo genereus was voor mij en me aanspoorde om weer actief te worden. En dat heb ik gedaan, maar toen vond je het niet meer goed, Jan. Toen ik Movement X oprichtte, was jij een van de mensen die haar steunden tot het moment dat we een clash hadden met Hart Boven Hard, de organisatie waarin jij actief was. We botsten toen, openlijk, jij en ik. Lag dat aan ons? Ik weet het niet.

Gedwongen pauze

ik van je ziekte hoorde, deed dat er allemaal ineens niet meer toe. De wereld stond even stil. De pandemie was onze perceptie sowieso al aan het verschuiven en gaf ons een besef van wat belangrijk was en wat minder belangrijk. We werden eindelijk gedwongen om te pauzeren, en even op adem te komen. De dingen gingen snel. Het is moeilijk bij te houden hoe snel de perceptuele verschuivingen in onze samenleving plaatsvonden, en nog steeds plaatsvinden.

Ik had toen een artikel geschreven, dat deze krant publiceerde, met kritiek op identiteitspolitiek. Je stuurde me een e-mail om me te vertellen dat je het eens bent met alles wat ik daarin zei. Je voegde een citaat van jou bij waarin je schrijft: “... na een kwarteeuw antiracisme, heb ik geen zin om het feit dat ik blank, mannelijk, middenklasse, hoogopgeleid, heteroseksueel en van middelbare leeftijd ben apologetisch te verklaren aan antiracisten die andere sociologische kenmerken dragen.”

Ons laatste gesprek was virtueel. We waren het nog steeds over veel oneens. Ik noemde je nog steeds communist en jij noemde me een links-liberaal. We waren allebei trots op de beledigingen van de ander, zoals gewoonlijk. We hebben elkaar nooit meer ontmoet, we belden niet meer, tenslotte waren we maar fellowtravellers, en deze keer moest je alleen reizen. Bedankt voor alles.

Dyab

(Hemelpost, naar een idee van HP/De Tijd)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234