Maandag 17/02/2020

Opinie

Drie weken kerstvakantie. Moeten we dat normaal vinden?

► Tieners in de bioscoop. De leerlingen hoor je natuurlijk niet klagen over de huidige regeling.Beeld Eric de Mildt

Patrick Loobuyck is hoogleraar levensbeschouwing (UA) en gastprofessor politieke filosofie (UGent).

Ik herinner het me nog levendig. Een beetje mossel noch vis, hunkerend naar wat vrijheid, loop ik de middelbare school uit. Mijn laatste examen afgelegd, boeken aan de kant, vakantie! De punten op het rapport komen pas over enkele dagen, dus de bekommernissen daarover ook. Het gevoel van die onbezorgde dagen is onvergetelijk. Ik gun het iedereen.

Maar het stoort me dat die periode tussen examens en rapport soms erg wordt opgerekt. Er kunnen misschien goede redenen voor zijn, maar bepaalde leerlingen van de middelbare school hebben de facto langer dan drie weken vakantie. Al een week voor de eigenlijke vakantie begint, laten bepaalde scholen die jongeren en hun ouders eigenlijk een beetje aan hun lot over. Ze moeten zelf maar activiteiten verzinnen. De een heeft hiertoe al meer middelen en mogelijkheden dan de ander.

Patrick Loobuyck.Beeld Wouter Van Vooren

Deze vaststelling geldt lang niet voor alle scholen. Het verschil tussen scholen is op het eerste gezicht merkwaardig. Er zijn scholen die examineren tot en met dinsdag en waar (turn)leerkrachten op woensdag nog een verplichte dagactiviteit organiseren of met de leerlingen op uitstap gaan. Andere scholen laten jonge tieners al van vorige vrijdagmiddag vrij en bieden hen daarna nauwelijks nog iets substantieels aan. Gebrek aan tijd, gebrek aan middelen, gebrek aan personeel, zo zeggen de scholen.

De leerlingen in kwestie hoor je natuurlijk niet klagen, maar als ik even paternalistisch mag zijn: het is voor hen ook niet altijd een cadeau. De examenperiode waarin ze elke dag vaak meer dan een halve dag studeertijd hebben voor één examen, levert bij nogal wat leerlingen in het lager middelbaar onderwijs al wat verveling op. Als de periode na de examens dan te lang en te leeg is, wordt ze eerder slap dan intens. Het zet aan tot rondlummelen. En veel ouders zitten met de handen in het haar omdat zij gaan werken en geen activiteiten, opvang en controle hebben.

Vooraleer leerkrachten in een defensieve kramp schieten: ik weet dat jullie in die periode niet stilzitten. Er moet worden verbeterd en gedelibereerd. En de bureaucratisering, juridisering en tijdrovende administratie maken het er niet gemakkelijker op. Hopelijk wordt van de beloofde vermindering van planlast en het formaliteitenpapierwerk eindelijk eens grondig werk gemaakt. Maar neem vooral de tijd die nodig is om comfortabel te verbeteren en kwalitatief overleg te houden op de klassenraden. Zo kort als mogelijk, zo lang als nodig. Elke school moet daar in eer en geweten keuzes in maken. Als er echt een week nodig is, dan is dat maar zo. Maar optimaal is het niet.

Idealiter moet de tijd tussen examens en rapport beperkt zijn, ofwel zou er aanbod moeten zijn. En dan moeten daarvoor ook de nodige middelen worden vrijgemaakt. Hoe kunnen we het luxeverzuim van ouders die voor de vakantie op reis vertrekken aanklagen als er toch geen aanbod is?

Mijn voorstel: laten we eens nadenken op welke manier de brede school voor de jongeren en hun ouders toch nog iets zou kunnen betekenen. In creatieve samenwerking met de buurt, de cultuursector, het verenigingsleven, leerkrachten die niet moeten verbeteren, enzovoort. Er is zoveel interessants te doen en te beleven buiten de schoolvakken om. Er gaan daarom steeds meer stemmen op om jongeren maatschappelijke stages te laten doen. Dat is een goed idee. Misschien kunnen we die wel plannen in de periode na de examens. Na het studeren kunnen jongeren even proeven van het echte leven en concreet dingen doen - bij ngo's, in dagzorgcentra, op zorg- of bioboerderijen, in bejaardentehuizen en basisscholen, in de sociaal-culturele sector, op projecten die rond burgerschap of duurzaamheid werken, bij de gemeente of een buurtcentrum... Leerkrachten kunnen rustig hun taken afwerken, jongeren krijgen een zinvol aanbod en wie weet wordt ook de samenleving er beter van.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234