Woensdag 16/10/2019
Beeld rv

Standpunt

Draghi’s ‘bazooka’ is een riskante gok. Hij kan alleen werken als de overheden van de eurozone meestappen

Maarten Rabaey is journalist.

‘Super Mario’ doet het weer. De gouverneur van de Europese Centrale Bank verlaagt de depositorente opnieuw, van -0,4 naar -0,5 procent. Banken betalen dus nog meer om hun overtollige geldreserves bij de ECB te parkeren. Zo zet Draghi ze aan om méér goedkoop te lenen aan bedrijven en huishoudens. Vanaf 1 november gaat de ECB ook voor 20 miljard euro per maand obligaties opkopen. Draghi’s ‘bazooka’ is een riskante gok. Die kan alleen werken als de overheden van de eurozone meestappen in het verhaal, en dat blijft een vraagteken.

Draghi’s actie is geïnspireerd door de donkere onweerswolken boven de Europese economie. Er dreigen moeilijke tijden door de vertraging van economische motor Duitsland en een mogelijke harde brexit, wat voor transit-economieën zoals België slecht nieuws is.

De afscheidnemende Italiaanse ECB-gouverneur onderlijnde daarom dat zijn zet vooral tot doel heeft om de overheden van de eurozone aan te zetten méér investeringen te doen. Zijn Franse opvolgster Christine Lagarde denkt er net zo over.

Voor overheidsinvesteringen valt veel te zeggen. Door de klimaatverandering moet onze economie en energiesector groener en circulairder worden. Dat vergt enorme inspanningen, en wanneer kan je dat beter doen dan wanneer overheden dertig jaar vooruit gratis kunnen lenen, zoals nu? Dat ziet zelfs de nieuwe Europese Commissie in, die geld wil mobiliseren voor een ‘Green New Deal’.

Vastgoedzeepbel

Ook onze publieke infrastructuur snakt naar modernisering – van betonrottende bruggen, wegen tot verouderde hospitalen, scholen en sociale woningbouw. We staan voor de uitdaging om publieke 5G-netwerken op te richten. Internationale samenwerking verdient meer geld om de zuiderse economieën te stabiliseren en de chaotische migratie van nu te verduurzamen tot win-win-arbeidsmobiliteit. En met gerichte overheidssteun kan je publiek personeel – van verpleegkundigen, onderwijzers en politiemensen tot militairen– eindelijk loon naar werken geven.

Uiteraard betekent dit niet dat de geldkraan in elk land van de eurozone zomaar opengedraaid moet worden ‘omdat het kan’. Verspilling moet vermeden worden. Draghi’s bazooka dient om openingen te creëren waarin overheden evenwichtige precisiesalvo’s mikken ten gunste van de samenleving.

Begrotingen hoeven ook niet te ontsporen, een risico waarvoor doemdenkers waarschuwen. Je kan duurzame overheidsinvesteringen voor de lange termijn ook uit de begroting halen, zoals Belgisch topeconoom Paul De Grauwe (LSE) al een tijdje bepleit. De Commissie zal de strenge Maastricht-begrotingsnormen dan wel moeten versoepelen, iets waar de nieuwe – Italiaanse – Commissaris voor Economie Paolo Gentiloni wel oren naar zou hebben.

Tegelijk mogen we ook niet blind zijn voor de risico’s van Draghi’s aanpak. Er moet vermeden worden dat er door te véél gratuit lenen een nieuwe vastgoedzeepbel ontstaat. Zowel overheden, bedrijven als gezinnen moeten zich blijven hoeden om niet té hoog te vliegen, want lenen kost altijd geld. Zelfs als het niet zo lijkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234