Zaterdag 28/11/2020

OpinieSimon Truwant

Door zelf geen moreel oordeel te vellen, verzaakt de KU Leuven aan haar missie

Sanda Dia.Beeld RV

Simon Truwant is filosoof en onderzoeker aan de KU Leuven; hij schrijft deze bijdrage in eigen naam.

In het debat over de tragische dood van Sanda Dia spelen juridische, morele en pr overwegingen. De strategie van Sels is moediger dan door velen wordt erkend, maar schiet toch pijnlijk tekort.

De manier waarop de KU Leuven tot op de dag van vandaag is omgegaan met de dood van Sanda Dia tijdens een studentendoop in 2018, oogst nu ook binnen de eigen gelederen stevige kritiek. Na alumna Bambi Ceuppens vragen ook Veto, Undivided for KU Leuven en 27 Leuvense professoren om een veel forsere sanctie voor de betrokken leden van studentenclub Reuzegom. Een rode draad doorheen deze verontwaardigde reacties is dat de KU Leuven telkens meer belang lijkt te hechten aan haar imago dan aan haar morele verantwoordelijkheid.

Zo werd er twee jaar geleden gekozen om geen zware sanctie op te leggen aan de Reuzegommers, omdat zij en hun leger dure advocaten dreigden dit aan te vechten. Liever een lichte tuchtmaatregel opleggen die wordt aanvaard, dan een zwaardere straf eisen maar gezichtsverlies lijden in de rechtbank, zo lijkt de redenering. De open brief van rector Luc Sels leek ook al vooral een verdediging van het eigen gelijk: de universiteit is geen onderzoekscel en geen rechtbank, en deed dus al wat ze kon. Zelfs indien dit klopt (er blijft bijvoorbeeld onduidelijkheid over de keuze van de KU Leuven om zich geen burgerlijke partij te stellen), is dit een mager antwoord op de aanklachten. De brief van Sels schetst dan wel de relevante context, maar ze rept met geen woord over de sanctie die de KU Leuven had willen geven, of waarom het problematisch is dat dit niet lukte.

Schrik voor topadvocaten

In Terzake schiep Sels eindelijk echt duidelijkheid over zijn aanpak. Hoewel hij nog steeds zijn woorden wikte en woog, bleek tussen de regels niet zozeer een schrik voor die topadvocaten dan wel een poging hen te slim af te zijn. De KU Leuven wou wel degelijk harder straffen, maar vreest dat een strenge tuchtmaatregel kan worden gebruikt als argument in de rechtbank om daar een mildere straf te bekomen – “Deze jongens zijn toch reeds gestraft, mevrouw de rechter?” Wellicht om dezelfde reden houdt Sels nu nog steeds de lippen stijf op elkaar over toekomstige maatregelen: indien het proces van de Reuzegommers nu al in de media wordt gemaakt, kan dit de kansen op Justice for Sanda in het gedrang brengen.

Vanuit dit opzicht verkiest Luc Sels net gerechtigheid boven goede pr. In de hoop dat de Reuzegommers zo maximaal gestraft worden, is hij bereid om (momenteel) erg zwak over te komen. Sels verdient hiervoor meer krediet dan hij momenteel krijgt. De imagoschade voor de KU Leuven straalt immers in de eerste plaats op hem af: Sels zet zijn eigen reputatie op het spel voor een hoger goed, en dit zonder zekerheid op een goede afloop.

De open brief van Luc Sels (foto) rept met geen woord over de sanctie die de KU Leuven had willen geven, of waarom het problematisch is dat dit niet lukte, betoogt Simon Truwant.Beeld bas bogaerts

Er is echter een dubbel risico verbonden aan de strategie van Sels. De keuze om momenteel zoveel mogelijk te zwijgen, blijft enerzijds de perceptie van een op z’n minst ondoortastend instituut voeden. Anderzijds vereist deze strategie dat ook de rest van de samenleving ze volgt. Als anderen wél via de media de rekening van de Reuzegommers maken, kan de terughoudendheid van de KU Leuven immers voor niets zijn geweest. Vandaar de herhaaldelijke oproep van Sels aan ons allemaal om geen ‘trial by media’ te voeren.

Het probleem is natuurlijk dat die oproep opnieuw kwaad bloed zet bij de directe betrokkenen en de activisten die Justice for Sanda vragen. Omdat de sancties van de KU Leuven zo licht waren, heerst er een terechte vrees dat de correctionele uitspraak eveneens te mild zal uitvallen. Het is net daarom dat publieke verontwaardiging zo broodnodig lijkt. Dat die verontwaardiging groeit naarmate meer feiten naar buiten komen – niet enkel de reconstructie van de studentendoop, maar ook de intimidatie van LOKO-bestuursleden – is eveneens te begrijpen. Bovendien kan de oproep van Sels klinken als een poging om activisten (weer maar eens) het zwijgen op te leggen.

Een nog duidelijkere externe communicatie van Sels zou het debat op een aantal punten kunnen ontmijnen. Maar uiteindelijk blijft het schoentje toch steeds weer op dezelfde plek knellen. De strategie van Sels is doordachter en moediger dan eerst gedacht, maar ze schuift de gewenste morele veroordeling nog steeds door naar de rechtbank. Zo verzaakt de KU Leuven (voorlopig) hoe dan ook aan haar missie als universiteit. Bovendien werkt ze zo een ‘trial by media’ alleen maar zelf in de hand.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234