Maandag 25/10/2021

Standpunt

Door onschuldigen vast te zetten, riskeer je tijdbommen op scherp te zetten in plaats van ze te ontmantelen

In de nasleep van de aanslagen op 22 maart stonden de Brusselse veiligheidsdiensten op scherp.  Beeld Photo News
In de nasleep van de aanslagen op 22 maart stonden de Brusselse veiligheidsdiensten op scherp.Beeld Photo News

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur bij De Morgen.

Herinnert u zich de verijdelde aanslag op het fandorp voor EK-supporters aan het Brusselse Rogierplein nog? Premier Charles Michel riep de pers bijeen om te bevestigen dat de Belg geen angst moest hebben. Veertig huiszoekingen werden uitgevoerd, twaalf mensen werden gearresteerd, van wie er drie langdurig vastgehouden zijn gebleven. Kortom, drie maanden na de aanslagen van 22 maart leek een nieuwe aanslag op het nippertje vermeden.

Bart Eeckhout. Beeld Wouter Van Vooren
Bart Eeckhout.Beeld Wouter Van Vooren

Misschien hebt u zich weleens afgevraagd waarom u sindsdien nog weinig vernam over die verijdelde aanslag. Wel, stilaan mogen we aannemen dat er wellicht nooit een poging tot aanslag is geweest. Ondanks de stelligheid waarmee ze in sommige media werden gepresenteerd, bleken de bewijzen voor een op handen zijnde terreurdaad flinterdun.

'Rékétékéték', zouden de terreurverdachten geweervuur hebben geïmiteerd volgens een uitgelekte telefoontap. Nader onderzoek leerde dat die 'rékétékéték' het lawaai was van een voorbijsnorrende scooter. En zo blijkt elke aanwijzing de toets van een deftige dubbelcheck niet te doorstaan. Nooit is een wapen of een explosief gevonden, nergens een link met het EK voetbal.

Nuance is geboden. Dit is niet het verhaal van de politie als Kolderbrigade. Dat de veiligheidsdiensten massaal potentiële verdachten controleren, blijft een noodzakelijke strategie. Er is ook niets mis mee dat ze in actie komen bij de minste verdachte beweging. Beter voorkomen dan genezen, is de juiste aanpak van terreur.

Toch vallen een paar lessen te trekken uit dit in elkaar klappende onderzoek. Dat iemand die zich op het foute moment op de foute plek bevindt plotseling verdacht kan worden, kan gebeuren. De betrokkenen in dit onderzoek zijn geen lieverdjes, ze hebben ook familiale banden met de terreurcel van Zaventem. Maar in dit onderzoek valt hen weinig aan te wrijven. Dat ze toch vierenhalve maand vastgezet zijn in isolement, is niet normaal.

Maar ook wij, de media, kijken het best nog eens met nuchtere blik terug naar die maanden na de aanslagen. We moeten onszelf de vraag durven te stellen in welke mate we mee de morele paniek over terreur hebben aangewakkerd door onbevestigde geruchten als feiten uit te vergroten.

Ten slotte bevat dit onderzoek ook een waarschuwing voor de politiek. Om de strijd tegen de terreur op te voeren, overweegt de regering politie en gerecht meer ruimte te geven om verdachten makkelijker en langer vast te houden. We mogen niet naïef doen over die strijd, maar we moeten wel opletten voor een contraproductief effect. Door al te makkelijk onschuldigen vast te zetten, riskeer je juist tijdbommen op scherp te zetten in plaats van ze te ontmantelen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234