Vrijdag 14/08/2020
Maarten RabaeyBeeld DM

Standpunt

Donald Trump zaait nu al de kiemen voor een betwist verkiezingsresultaat

Maarten Rabaey is journalist bij De Morgen.

Wars van elke wet stuurde VS-president Donald Trump deze donderdag een tweet de wereld in waarmee hij zijn eigen democratie in vraag stelde. Hij suggereerde dat de presidentsverkiezingen van 3 november mogelijk moeten worden uitgesteld, omdat door de coronacrisis te veel Amerikanen per post zouden moeten stemmen. Dat systeem zou volgens hem niet te vertrouwen zijn, ook al bewees de praktijk het tegendeel.

“Met universeel stemmen per post worden het in 2020 de meest onzorgvuldige en frauduleuze verkiezingen in de geschiedenis”, klonk het. “Het zal de VS heel erg in verlegenheid brengen. De verkiezingen uitstellen tot mensen behoorlijk, veilig en met zekerheid kunnen stemmen?”

Door zo ook te solliciteren naar een tijdelijke verlenging van zijn ambtstermijn gaat Trump zijn boekje te buiten. De verkiezingsdatum zelf is niet zijn wettelijke bevoegdheid maar die van het verkozen Congres. Trumps Republikeinen hebben daarin de meerderheid in de Senaat, maar de Democraten leiden in het Huis. 

Traditioneel vinden in de VS de presidents- en Congresverkiezingen plaats op de eerste dinsdag van november. Het Congres kan in theorie de datum wat wijzigen maar veel speelruimte is er niet, omdat de grondwet vereist dat de volgende president op 20 januari 2021 wordt beëdigd.

President Trumps tweet lijkt dan ook vooral politiek gemotiveerd, uit vrees voor verlies in november. Volgens het laatste gemiddelde van alle peilingen ligt hij 8,4 procent achter op zijn Democratische uitdager Joe Biden. Het slechte beheer van de coronacrisis, die in de VS al meer dan 150.000 levens eiste, wordt hem door centrumkiezers aangerekend. De economische cijfers zijn een ramp. Meer dan 17 miljoen Amerikanen hangen af van een werkloosheidsuitkering.

Door de suggestie dat een poststem frauduleus kan zijn, trekt Trump tegelijk een verkiezingsmethode in twijfel die al vele decennia betrouwbaar werkt voor Amerikanen in afgelegen gebieden en het buitenland. Een grootschaligere verwerking van stembrieven door de coronacrisis zal ongetwijfeld complexer zijn, maar met drie maanden voorbereiding te gaan is dat wel degelijk veilig te organiseren.

Het zorgwekkendste is dat Trump nu al de kiemen zaait voor een betwist verkiezingsresultaat. Als hij verliest en Biden wint, zullen zijn aanhangers vermeende postfraude meteen aangrijpen om de legitimiteit van de volgende president te ondergraven. In november en december 2000 hebben we door één betwist resultaat in Florida – George W. Bush vs. Al Gore – al gezien hoeveel instabiliteit dat kan veroorzaken. In de huidige omstandigheden kan dergelijke tweespalt gevaarlijk zijn, nu Amerikanen door de diepe verdeeldheid soms letterlijk met getrokken wapens tegenover elkaar staan.

Trump speelt met vuur, en het ergste is: hij doet het als een politieke pyromaan die geniet van de vlammen, zonder stil te staan bij de gevolgen. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234