Woensdag 27/05/2020

OpiniePatrick Vermeren

Doe uw kmo-partner niet dood. Het is tijd voor fatsoen

Een vestiging van Tommy Hilfiger. Doordat bepaalde ketens en grote bedrijven hun betalingen blokkeren, dreigen vele arbeiders en freelancers loon te mislopen, stelt Patrick Vermeren.Beeld BELGAIMAGE

Patrick Vermeren is wetenschapsauteur, trainer-coach inzake leiderschap bij PerCo en bestuurslid van de vzw SKEPP.

Het is – opnieuw – het uur van de waarheid: welke bedrijven zullen op een eerlijke, ethische en duurzame manier omgaan met hun medewerkers, klanten en leveranciers?

Hoewel de impact van deze coronacrisis wellicht zijn gelijke niet kent, zien we een aantal fenomenen telkens terugkeren. Uiteraard zijn er de evidente morele grensoverschrijdingen waarbij mensen of louche organisaties onder het mom van de toegenomen vraag aan lijkenpikkerij doen en plots woekerprijzen voor hun producten vragen. 

UZ Brussel-directeur Marc Noppen verklaarde dat zelfs legitieme en bekende aanbieders hun prijzen van medisch hulpmateriaal laten stijgen tussen aankoop en levering of ziekenhuizen op voorhand het volledige bedrag laten betalen. Elke mogelijkheid tot normale controle van conformiteit valt dan weg. Om nog te zwijgen over de valse producten die men tracht te slijten – tot fake mondmaskers toe! Wraakroepend.

Machtspositie

Vaak zie je dat crisissen worden misbruikt om een stakeholder het mes op de keel te zetten. Men buit de situatie uit om vanuit een toevallig ontstane machtspositie medewerkers, klanten of leveranciers te forceren tot concessies. 

Zo zullen sommige bedrijven ongetwijfeld ‘het momentum’ gebruiken om zonder al te veel vakbondsinmenging mensen te ontslaan of om van de maatschappij te profiteren en economische werkloosheid in te roepen als het hen past. 

Maar ook freelancers – soms in dat statuut gedwongen door hun opdrachtgever – zonder sociale bescherming en kleinere toeleveranciers zullen opnieuw het slachtoffer worden van gewetenloze managers. 

Ik herinner me nog levendig het Engelstalige schrijven van de ‘chief procurement officer’ van ING Bank België dat mij als toenmalig bestuurder van onze kleine kmo bereikte op 11 januari 2013. Daarin werd koudweg gesteld dat “in de context van de huidige economische malaise en harde druk op onze inkomsten” ING van al haar leveranciers verwachtte dat zij een financiële inspanning zouden leveren om ING te helpen meer competitief te worden... en dit met terugwerkende kracht. 

Het is een van de twee enige keren dat ik er als bestuurder zelf de stekker uit trok met een uitvoerig beargumenteerd antwoord dat we niet ingingen op hun voorstel, omdat we wilden “trouw blijven aan onze waarden en kwaliteitsbeleid”. Gelukkig konden we ons dat financieel permitteren, maar dat is niet voor iedere zelfstandige of kmo weggelegd. 

Het beste en het slechtste

Op andere momenten ontvingen we van grote bedrijven een brief waarbij men eenzijdig een korting van 3 procent of zelfs 5 procent oplegde of eerder afgesproken financiële afspraken in raamakkoorden eenzijdig opzegde, zoals het niet-indexeren volgens de afgesproken formules. Bij voorzichtig protest kreeg ik ooit het antwoord: “In tijden van crisis moet men maar niet te kieskeurig zijn.” 

Ook AB InBev durfde het ooit aan om eenzijdig zijn betalingstermijn te verlengen naar 120 dagen, wat tot protest van de Boerenbond leidde. Wanneer men ‘too big to fail’ is, is men blijkbaar ook het morele kompas snel kwijt en kan men niet weerstaan aan egoïsme en plat opportunisme.

Helaas herhaalt de geschiedenis zich. We vernemen vandaag opnieuw dat bepaalde modeketens zoals C&A en het moederbedrijf van Tommy Hilfiger en Calvin Klein hun betalingen blokkeren, waardoor miljoenen Aziatische arbeid(st)ers dreigen maanden loon te mislopen, terwijl ze al arm zijn. 

Als onderaannemer van een kleine kmo zien we ook nu weer het beste en het slechtste in de bedrijfsmens naar boven komen. We hebben bedrijven die solidair zijn met ons en ons zoveel mogelijk digitaal laten verder werken, maar we hebben er ook die koudweg annuleren en daarbij verwachten dat we hen niets aanrekenen.

Payback time

Blijkbaar zijn er nog bestuurders, directeurs of aandeelhouders die niet beseffen dat we in een tijdperk leven waarin naast profit ook people and planet tot de 3 P’s behoren om te beoordelen of een bedrijf als succesvol beschouwd kan worden. Ze zijn zich ook niet bewust van de reputatieschade die zij dreigen op te lopen omdat ze hun egoïsme laten voorgaan op solidariteit.

Aan alle freelancers, zelfstandigen en kmo’s geef ik de raad om zorgvuldig een ‘zwartboek’ bij te houden voor het moment dat het ‘payback time’ is. Of misschien moeten we aan public shaming doen via de sociale media, hoewel je je daar ook ethische vragen bij kunt stellen. 

Aan politici en andere beleidsmakers wil ik vragen nultolerantie te hanteren tegenover misbruik van overmacht. Ik juich de opdracht van minister van Consumentenzaken Nathalie Muylle (CD&V) aan de Economische Inspectie om tot controle op de prijzen over te gaan dan ook volmondig toe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234