Donderdag 16/07/2020
Alain Gerlache.Beeld DM

Opinie

Dit land is terug bij af

Journalist Alain Gerlache overschouwt de politieke actualiteit. Hij doet dat afwisselend met oud-journalist Walter Zinzen en oud-journalist en -politicus Siegfried Bracke.

Over enkele uren zal de federale regering haar bijzondere machten verliezen. Met haar nationale veiligheidsraden, persconferenties en superkernen kon deze minderheidsregering de bevolking het gevoel geven dat België nog kan worden bestuurd. Maar dat was slechts een intermezzo. Dankzij het vertrouwen dat dit doodgebloede ministerteam onder de druk van de gebeurtenissen van het Parlement heeft gekregen, kan het de schijn redden en de zomer doorkomen. De realiteit is echter dat de Belgische democratie slechts af en toe meer werkt. Zelfs bij de Franstaligen dringt dat meer en meer door.

De uitspraken van Gwendolyn Rutten (Open Vld) in De afspraak op vrijdag, die ook veel aandacht hebben gekregen in de media van het zuiden van het land, waren zeker geen geruststelling voor de Franstaligen. Niemand kan geloven dat de onthulling van het voorstel van de N-VA om een Vlaamse regering te vormen met Open Vld, CD&V en Vlaams Belang een terloopse opmerking in het vuur van het gesprek was. Maar los van de politieke berekeningen en de wraakspelletjes, is dit voor de Franstalige publieke opinie gewoon een nieuw bewijs dat N-VA en VB hetzelfde extremistische en separatistische project hebben, met een toenemend risico dat ze het vroeg of laat zullen realiseren.

In deze omstandigheden lijkt de kans klein dat een in het nauw gedreven partij als de cdH zich op korte termijn aan een federaal avontuur met Bart De Wever (N-VA) zou wagen. Tenzij het handvol Franstalige christendemocraten dat nog overblijft de politieke zelfmoord boven een trage dood verkiest. En het geharrewar dit weekend, in interviews en op de sociale media, tussen de twee wonderboys van de trendy, geconnecteerde nieuwe politieke generatie, Conner Rousseau (sp.a) en Georges-Louis Bouchez (MR), wijst er niet bepaald op dat ze samen een nieuwe regering zonder de PS ineen aan het timmeren zijn. Zelfs een minderheidsregering vormen lijkt een onmogelijke taak.

‘Het land redden’

Dat is waarschijnlijk het fundamentele verschil met de lange crisis van 2010-2011, die de regering van Elio Di Rupo (PS) aan de macht bracht. In die tijd kon je nog denken dat België weer op de rails stond. Dat was de bedoeling van de zesde staatshervorming. Maar hoeveel mensen geloven vandaag nog dat een nieuwe federale regering, ongeacht haar samenstelling, op eigen houtje in staat zou zijn ‘het land te redden’, om een uitdrukking te gebruiken die bij de Franstalige media in de mode is? Dat is de paradox van de huidige situatie. De Franstaligen verwerpen de Vlaams-nationalisten meer dan ooit, nu Vlaams Belang en N-VA samen dichter bij een meerderheid in Vlaanderen komen. Maar ze delen meer en meer hun vaststelling dat België niet meer werkt. Niemand of bijna niemand verdedigt het bestaan van acht of negen ministers van Volksgezondheid. Maar er is voor geen enkele oplossing een consensus te vinden, niet in het noorden en niet in het zuiden.

Als de Franstaligen beseffen dat we het einde van een cyclus hebben bereikt en dat de status quo niet meer leefbaar is, moeten ze daar de lessen uit trekken. Ze mogen natuurlijk van een terugkeer naar een unitair België dromen en mondmaskers in de nationale driekleur dragen. Dat is dan wel een totale miskenning van de geschiedenis van dit land en de problemen die tot dit manke federalisme hebben geleid – en het blijft wachten op concrete voorstellen die verder gaan dan de terugkeer naar een enkele minister van Volksgezondheid voor het hele land.

Anderen gaan de omgekeerde richting uit, vooral in Wallonië. In L’Echo van vorige zaterdag wond Pierre-Yves Dermagne, Waals minister en coming man in de Parti Socialiste, er geen doekjes om: “Ik pleit nog altijd voor een vereenvoudiging van het institutionele landschap, maar ben er niet van overtuigd dat herfederaliseren de zaken gemakkelijker zal maken.” En over de toekomst van de Franse Gemeenschap, die zombie-instelling die schulden opstapelt terwijl ze geen fiscale macht heeft: “Moet er een nieuwe staatshervorming komen om ze te herfinancieren? Dat lijkt me erg ingewikkeld. De geschiedenis gaat in de zin van de versterking van de gewesten. We hebben geen Vlamingen nodig om transfers tussen de Franstalige entiteiten te organiseren.”

We zullen zien of dat debat echt zal beginnen. Er zal moed voor nodig zijn. Het overhevelen van Onderwijs en Cultuur naar de gewesten, Wallonië en Brussel, blijft een delicaat onderwerp. Maar Vlaanderen met alle zonden beladen is te gemakkelijk. Dat is het spiegelbeeld van wat de separatisten met de Franstaligen doen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234