Maandag 26/08/2019

Opinie

Dit is geen reclame en al evenmin een stunt, eerder een noodzaak

De Ierse lagekostenmaatschappij Ryanair. Beeld EPA

Simon November is woordvoerder van consumentenorganisatie Test-Aankoop.

Eyjafjallajökull. De betere quizzer die op zaterdagavonden de Vlaamse parochiezaaltjes afschuimt op zoek naar een afzetmarkt van zijn overbodige kennis, weet onmiddellijk waar ik het over heb. Deze weinig bekende door een ijskap bedekte 1.651 meter hoge vulkaan werd in het voorjaar van 2010 wereldnieuws vanwege twee uitbarstingen. Omdat de aswolken die gepaard gingen met de erupties schadelijk zijn voor de motoren, de ventilatie én de datasystemen van vliegtuigen, werd het vliegverkeer in grote delen van Europa stilgelegd. Talloze annuleringen en vertragingen van passagiers- en cargovluchten waren het logische gevolg. Een duidelijk geval van force majeure: de natuur had de luchtvaart in haar greep. 

Passagiers die hun zakenreis of vakantie in het water of liever, in de as, zagen vallen, konden hun ticket laten terugbetalen door hun respectievelijke luchtvaartmaatschappij. Van een extra schadevergoeding was er echter geen sprake. Niemand kon immers voorzien dat die dekselse IJslandse vulkaan met een onuitspreekbare naam vuur zou beginnen spuwen. Overmacht in de strikte zin. Geen discussie.

Niets van dat bij Ryanair, in die hete zomer van 2018. Uit onvrede met de arbeidsomstandigheden had het cabinepersoneel van de Ierse lagekostenmaatschappij het werk neergelegd. De bonden en de pilotenorganisatie vroegen de toepassing van de nationale arbeidswetgeving van hun land van herkomst en niet alleen van de, veel ongunstigere, Ierse. Heel wat reizigersleed was het gevolg door geannuleerde en vertraagde vluchten. De budgetvlieger verschool zich van in het begin achter het principe van overmacht. Zowel via de pers als via de contactpunten van de maatschappij zelf steeds hetzelfde signaal: “Wij kunnen hier echt niets aan doen.” Is dat zo? Als we gaan kijken naar rechtspraak van het Europese Hof van Justitie dan lijkt dit toch maar al te basaal.

Schadevergoeding tot 600 euro

In een arrest van 2017 stelt het Hof dat reorganisaties van ondernemingen onderdeel zijn van een normale bedrijfsvoering zodat het gangbaar is dat luchtvaartmaatschappijen kunnen worden geconfronteerd met onenigheid of zelfs conflicten met personeel. Deze risico’s zijn dus inherent aan de uitoefening van het bedrijf van de luchtvaartmaatschappij en vormen dus geen buitengewone omstandigheid. Een compensatie aan de reizigers is verschuldigd, aldus het Hof van Justitie. 

 Het moge duidelijk zijn dat de tevredenheid van het eigen personeel iets is waar je als bedrijf zelf de controle over hebt en dus ook onrechtstreeks over de vertraagde en gecancelde vluchten die er het gevolg van zijn. In lijn met de Europese wetgeving hebben gedupeerde passagiers dan ook recht op een schadevergoeding van 250 of 400 tot wel 600 euro, afhankelijk van het aantal kilometers van de geannuleerde vlucht.

Als Ryanair weigert de passagiers te geven waar ze recht op hebben, dan maar naar de rechter, dachten we bij Test-Aankoop. Omdat de zaak in kwestie weinig discussie of trammelant behoeft, niet alleen door rechtspraak van het Hof maar ook door standpunten van de FOD Mobiliteit en toenmalig minister van Consumentenzaken Kris Peeters (CD&V), besloten we eerst een aantal dossiers in te dienen bij de vrederechters in Zaventem en Charleroi. Dit zou de snelste weg zijn om rechtspraak te creëren en Ryanair te nopen tot uitbetaling. Helaas verklaarde eerstgenoemde rechter zich onbevoegd en is de zaak nog steeds niet beslecht door de andere. 

Simon November, woordvoerder van Test-Aankoop. Beeld RV

In de wetenschap dat de verjaringstermijn voor dergelijke claims maar één jaar bedraagt, moest er onverhoeds worden gehandeld via een rechtsinstrument dat Test-Aankoop niet onbekend is: de collectieve rechtsvordering. Met een aantal gedupeerde passagiers dat grofweg ergens tussen de 30.000 en 40.000 ligt, lijkt dit het ideale rechtsmiddel. Ik kan de heer Eddy Van de Voorde, luchtvaartexpert verbonden aan de UAntwerpen, dan ook geruststellen: we weten wat we doen en we hebben de expertise. Denk maar aan het afdwingen van schadevergoedingen van Groupon, Thomas Cook, de NMBS en Events Belgium. Eveneens via procedures tot collectief herstel.

Spreken over een reclamestunt is dan ook betrekkelijk onsmakelijk (DM 12/7). Te meer omdat Test-Aankoop in zijn hoedanigheid als niet gesubsidieerde en onafhankelijke consumentenorganisatie geen vergoedingen mag vragen voor de deelname aan dergelijke classactions. Wij staan als consumentenorganisatie dan ook zelf in voor de financiering van de procedures en de eventuele gevolgen daarvan. Het is dus geen reclame en al evenmin een stunt, eerder een noodzaak omdat zonder deze actie talrijke Belgen zonder compensatie en met een verjaarde claim zouden achterblijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden