Dinsdag 06/12/2022

OpinieBarbara Ceuleers

Dit is een noodkreet: na zes maanden oorlog in Oekraïne loopt het opvangsysteem nog steeds mank

In het Antwerpse kapucijnenklooster worden een veertigtal Oekraïense vluchtelingen opgevangen. Beeld Tessa Kraan
In het Antwerpse kapucijnenklooster worden een veertigtal Oekraïense vluchtelingen opgevangen.Beeld Tessa Kraan

Barbara Ceuleers is communicatieverantwoordelijke, beleidsmedewerker en sinds februari ook coördinator voor de Oekraïense opvang in Putte.

Barbara Ceuleers

De solidariteit was groot in februari toen de overheid onder de noemer #plekvrij een oproep deed om Oekraïense oorlogsvluchtelingen in huis te nemen. Ondertussen zijn we een half jaar verder en trekken de aangemelde opvanggezinnen een voor een hun staart in. Begrijpelijk: de vooropgestelde ‘tijdelijke’ opvang bij particulieren blijkt niet meer zo tijdelijk te zijn. Gezinnen die hun deuren en harten opengesteld hebben, zitten aan het eind van hun Latijn. Ze vragen de gemeentes en steden om hun Oekraïense gasten elders onder te brengen. Nogmaals, geen verwijt, want je privacy opgeven door je huis maanden te delen met ‘vreemde’ mensen – het is niet niets.

Gemeentes die niet beschikken over eigen opvangplaatsen worden nu geconfronteerd met schrijnende situaties: Oekraïense ontheemden die op straat terecht dreigen te komen. Ik ben de gemeentelijke coördinator van een Antwerpse gemeente en ik slaap hier al weken niet van. Wij hebben geen uitwijkmogelijkheden en al mijn hulplijnen wijzen naar elkaar.

Wij worden als gemeente gestraft omdat we geen kazerne, klooster of internaat hebben leegstaan en omdat onze sociale dienst niet over vrije woningen beschikt. We krijgen de raad om leegstaande handelspanden open te stellen en landbouwbedrijven te vragen om hun serres ter beschikking te stellen. Maar wij willen geen kortetermijnoplossing, we willen niet steeds brandjes moeten blussen, we willen een structurele oplossing. Een duurzame, menselijke oplossing.

Tot enkele dagen geleden leek die voor de hand liggend: de gebouwde nooddorpen. Een uitwijkmogelijkheid die er eigenlijk geen was, want enkel Fedasil mag mensen naar die dorpen sturen. Op amper enkele kilometers van mijn woon- en werkplaats is er zo eentje neergepoot, maar ik mag als gemeentelijke coördinator geen Oekraïense ontheemden laten doorstromen. Het is geen back-upplan voor gemeentes die zelf geen #plekvrij meer hebben.

Helaas las ik maandag in De Morgen (22/8) dat de “Opvang voor Oekraïners op het tandvlees zit: permanente verblijfplaatsen lopen stilaan vol”. Als de grote spelers op de opvangmarkt de toestroom al niet kunnen bolwerken, hoe moeten kleine en middelgrote gemeentes dat dan klaarspelen?

Zes maanden geleden hoopte iedereen op een oorlog van korte duur, maar ik denk dat het ondertussen duidelijk is dat dit een conflict van lange adem is. Ik heb Oekraïense vluchtelingen moeten weigeren, met tranen in de ogen, want dat zijn mensen – vaak met kinderen – die je een tijdelijk toekomstperspectief wil bieden. Op dit moment stelt zich een acuut opvangprobleem, met een deadline die steeds dichterbij komt. Eind deze maand staan er mensen op straat en wij zitten met de handen in het haar.

Dit is een noodkreet: na zes maanden oorlog in Oekraïne loopt het opvangsysteem nog steeds mank. Neem jullie verantwoordelijkheid, beste overheid. Ik heb elk kastje aan elke muur al gezien.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234