Vrijdag 27/11/2020
Saskia de Coster.Beeld DM

ColumnSaskia de Coster

Direct, open en naar de letter communiceren, het ligt de Nederlander. Het kan een graadmeter zijn voor geluk

Saskia de Coster is schrijver van de romans Wij en ik en Nachtouders. Haar column verschijnt tweewekelijks.

Ik schrijf vanuit Amsterdam, de stad die standhoudt, ook nu het gedender van rolkoffers van toeristen niet meer de soundtrack van de dagen vormt. De huiver van de gemiddelde local voor het stadscentrum is even afgenomen dankzij de coronaluwte. Bescheidener aantallen toeristen zwermen uit over de grachten. Ze worden gelokt door de mythe van hedonistische tolerantie. Iedereen die zijn zin doet en met volle teugen leeft en laat leven, in alle openheid, daar komen de meeste buitenlanders op af. Sommige Nederlanders laten zich graag voorstaan op die reputatie van tolerantie, maar zelf geloven ze misschien nog liever in gezelligheid. Gezelligheid is de gedeelde illusie dat alles veilig en goed is.

Het is al vaker gezegd: Nederlanders en Vlamingen delen dan wel één taal maar onder datzelfde taaldak schuilen twee verschillende culturen. Het volk dat in de jaren 50 onder de zeespiegel had kunnen verdwijnen zonder de gigantische waterwerken, heeft een totaal andere manier van communiceren. Met de meanderende, indirecte antwoorden van de gemiddelde Vlaming kan de gemiddelde Nederlander helemaal niets. Niet toevallig heten de restaurants in Nederland ‘Lekker!’ (uitroepteken inbegrepen) of is een broodje kaas letterlijk een plak kaas en een broodje ‘anders had het toch een broodje kaas met boter geheten’.

Direct, open en naar de letter communiceren, het ligt de Nederlander. In de Nederlandse comfortzone zijn de gordijnen van de huizen altijd open, zodat iedereen kan binnenkijken in elkaars gezellige huis. Meestal wordt die gewoonte uitgelegd als een calvinistische erfenis, waar eerlijke burgers elkaar tonen dat ze niets te verbergen hebben. Transparantie en het opgeven van privacy als voorwaarde voor veiligheid.

Terwijl ik dit schrijf laat de Nederlandse minister van Volksgezondheid, Hugo De Jong, weten of de corona-app in Nederland er komt. De kans is heel groot van wel. De app, die je verplaatsingen volgt, zou leemtes moeten aanvullen die Nederlanders bij contactonderzoek vergeten te vermelden, zoals een treinreis. In Vlaanderen verloopt datzelfde contactonderzoek moeilijk, deels doordat wij zo gehecht zijn aan onze privacy (tenminste, als de overheid er zich mee wil bemoeien, veel minder als big-databedrijven onze systemen plunderen).

Het veiligheidsgevoel van een volk, en daarmee ook een vorm van geluk, waar huist dat? Boeiende vraag. Het World Happiness Report van de Verenigde Naties maakt ieder jaar een rangorde van de landen met de gelukkigste burgers. Vorig jaar stond Nederland op de vijfde plaats, België op de achttiende.

‘Hoe gaat het, hoe voel je je de laatste tijd?’ Vraagt de kaartjesknipster – digitaalticketscanner is een correcter woord – wanneer ik de cinema binnenga. Ik kijk even op, ken ik haar? Dan besef ik weer dat ik in Nederland ben. Ze bedoelt hoe ik me letterlijk voel, lichamelijk, of ik iets van coronasymptomen te melden hebt. Hoe je je voelt is een kwestie van lichamelijke symptomen, daar is geen speld tussen te krijgen. Veilig, helder, letterlijk. Het kan een graadmeter voor geluk zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234