Dinsdag 22/10/2019

opinie

Dikke katten vangen geen muizen

Tarik Fraihi Beeld Tim Dirven

Tarik Fraihi is politiek directeur van Groen en algemeen voorzitter van het Vermeylenfonds. Zijn nieuwe wisselcolumn met Joachim Pohlmann verschijnt op vrijdag.

Elke ochtend doe ik een geel hesje aan, spring ik op mijn motorfiets en rij ik naar mijn werk. De trein is voor mij helaas geen optie. Ik kan er amper zitten, ben vaak te laat op afspraken door de opgelopen vertragingen en soms duurt het meer dan twee uur voor ik weer thuis ben. De auto is voor mij evenmin een goede keuze. Vaak loop ik vast in een file en raak ik pas na meer dan een uur op mijn werk. Met mijn motorfiets ben ik slechts een halfuur onderweg.

Vorige week deed ik mijn geel hesje echter aan uit protest. Het was 10 januari 2018, ‘Fat Cat Day’. Het was de dag waarop een doorsnee CEO van een Belgisch topbedrijf het gemiddelde jaarloon van een gemiddelde werknemer heeft verdiend. De mediane beloning van een CEO in een toponderneming ligt tot 43 keer hoger dan het gemiddelde bruto jaarloon van een voltijdse werknemer. Een top-CEO bijvoorbeeld verdient in een jaar tijd waar een gemiddelde werknemer twintig jaar voor moet werken. Slik.

Er zijn geen overtuigende filosofische, economische en sociologische argumenten om dergelijke inkomensverschillen te rechtvaardigen. Elk argument is ideologisch en is op een immoreel waardenpatroon gebaseerd. Zelfs Aristoteles wist dat zulke grote verschillen onrechtvaardig zijn. Rechtvaardigheid was voor hem een kwestie van de juiste maat en het vermijden van uitersten. En dat is nu net het probleem: de inkomensverschillen zijn te buitensporig, te extreem.

Een gelijke verdeling is zeker niet altijd rechtvaardig. De mislukte communistische experimenten hebben dit al aangetoond. Een doorgedreven gelijkheidsstreven kan soms heel ongelijke en perverse effecten hebben. Maar waanzinnig grote verschillen kunnen evenzeer heel decadente proporties aannemen, met alle kwalijke gevolgen van dien. En dat is wat we vandaag zien. Het maatschappelijk nut van de rijkelijk beloonde bestuurders van topbedrijven is niet groter dan de duizenden mensen die zich vrijwillig en onbezoldigd inzetten in allerlei vzw’s, ngo’s, sociale en andere organisaties. Meer nog, de verdienste van een ‘fat cat’ in een onderneming is niet noodzakelijk groter dan van een gewone werknemer. Een dikke kat vangt immers geen muizen.

Ondanks de gigantische verschillen moet rechtvaardigheid het kompas blijven en niet afgunst. Het is hen gegund om zo veel te verdienen. Het kan echter niet zijn dat de waakhonden van de aandeelhouders gigantische lonen en premies blijven opstrijken terwijl de gewone werknemers te kampen hebben met indexsprongen, loonmatigingen en besparingen. Een hoger minimumloon, progressieve taksen, de verschillen tussen de personen- en vennootschapsbelasting tot een minimum beperken en bij hardleersheid zelfs een maximumloon invoeren, kunnen de inkomensverschillen tot fatsoenlijke proporties terugdringen.

Gisteren deed ik echter een groen hesje aan uit solidariteit. Ik voelde me sterk verbonden met de duizenden jongeren die op straat kwamen voor een beter klimaatbeleid. Het is fijn te zien hoe het bewustwordingsproces rond klimaat groeit. Klimaat is een grote uitdaging. Jongeren zijn terecht verontwaardigd over de laks- en wereldvreemdheid van onze regeringen. Zelden werd met zo’n prangend probleem zo passief omgesprongen. De strijd voor klimaatrechtvaardigheid gaat voor mij hand in hand met de strijd voor sociale rechtvaardigheid. Het welzijn van mens én natuur moet centraal staan. Of moeten we gemakshalve de schuld in de schoenen schuiven van vreemdelingen en Walen? Ik dacht het niet.

In de weekendkrant verschijnt een Groot Onderhoud met onze nieuwe columnist Tarik Fraihi.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234