Donderdag 16/07/2020
Nadia Nsayi.Beeld DM/Bart Hebben

ColumnNadia Nsayi

Die verhalen over opstanden tegen de rubberterreur in Congo zijn belangrijk

Nadia Nsayi is politicologe en auteur van Dochter van de dekolonisatie. Zij verzorgt deze week dagelijks de zomercolumn.

“Ons dierbaar land is nu in handen van zijn eigen kinderen. Samen, zusters en broeders, zullen we een nieuwe strijd beginnen, een sublieme strijd die ons land naar vrede, welvaart en grootheid zal leiden.” Exact zestig jaar geleden sprak premier Patrice Lumumba deze woorden uit op de onafhankelijkheidsviering van mijn geboorteland Congo. Die historische dag herinnert mij aan het verzet van Congolezen, aan verhalen die vaak geen ruimte krijgen in de herinneringen aan de Belgische kolonisatie. 

Tijdens het schrijven van mijn boek ontdekte ik het verzet in de geboortestreek van mijn grootvader. Eind negentiende eeuw kwamen de inwoners in opstand tegen de rubberterreur van het Antwerpse bedrijf Anversoise. Ook in andere regio’s en op andere momenten was verzet een feit in de kolonie. Die verhalen zijn belangrijk omdat ze illustreren dat zwarte volkeren zich niet zomaar neerlegden bij de witte bezetting en uitbuiting.

Dertig juni herinnert mij ook aan de Congolese onafhankelijkheidsstrijd. Het is niet zo dat België spontaan de zwarte bevolking haar vrijheid teruggaf. Het zijn figuren zoals Joseph Kasavubu en Patrice Lumumba die in volle koloniale onderdrukking de bevrijding van hun volk op tafel legden en uiteindelijk de onafhankelijkheid afdwongen.

De voorbije zestig jaar heeft Congo een woelig parcours afgelegd. Uiteraard dragen de Congolese leiders een verantwoordelijkheid in de opeenvolgende crisissen na de onafhankelijkheid, maar ik wijs ook België met de vinger. Congo kreeg geen oprechte kans om zich te ontvoogden. De moord op Lumumba en de lange dictatuur van president Joseph Mobutu, beide met steun uit België, hebben de toekomst van het land gehypothekeerd. 

Toch weiger ik om mee te gaan in het Congo-pessimisme. De corruptie, het geweld, de armoede zijn een realiteit, maar het land heeft ook andere gezichten. In het kader van mijn functie als beleidsmedewerker reisde ik regelmatig naar Congo. De talrijke ontmoetingen met geëngageerde generatiegenoten staan in mijn geheugen gegrift. Vanuit België kijk ik met trots hoe ze zich tegen het pessimisme verzetten. Hoe ze het verschil proberen maken in dat onrechtvaardig systeem waarin ze leven. Hoe ze allianties smeden met zusters en broeders in de wereldwijde Congolese diaspora. 

Die samenwerking over grenzen heen is onmisbaar om in de geest van Lumumba’s toespraak te strijden voor een beter Congo. Dit betekent voor mij een land met een sterke culturele identiteit en met een echte politieke, militaire en sociaal-economische onafhankelijkheid, zonder buitenlandse tegenwerking.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234