Dinsdag 15/10/2019

Opinie

Deze spoorstakingen zijn nog geen échte test voor minimale dienstverlening

Beeld Tim Dirven

Herman Welter volgt de spoorwegen en het stads- en streekvervoer in binnen- en buitenland. Hij is journalist bij het Nederlands-Belgische vakblad Magazine Personenvervoer.

Treinreizigers, de belangenvereniging TreinTramBus en federaal minister van Mobiliteit François Bellot (MR) noemen de invoering van de minimale dienstverlening een stap voorwaarts. De echte test moet nog komen als de twee machtige spoorbonden, de socialistische vakbond ACOD Spoor en de christelijke vakbond ACV-Transcom, samen besluiten om het werk neer te leggen. Pas daarna kun je echt oordelen.

Net als vrijdag 29 en zaterdag 30 juni, toen ACOD Spoor staakte, legde de NMBS dinsdag 10 en woensdag 11 juli de klemtoon op de intercity’s op de grote assen en een aantal S-treinen in de ochtend- en avondspits. Toch kregen we gisteren en eergisteren een andere uitkomst. Op enkele lijnen reden minder treinen dan eind juni en soms was er geen aanbod zoals op het traject Mol-Hasselt.

Herman Welter Beeld rv

Dat is te verklaren. Bij de Onafhankelijke Vakbond voor Spoorwegpersoneel (OVS) zijn veel treinbestuurders en conducteurs aangesloten. Het Autonoom Syndicaat van TreinBestuurders (ASTB) en de nieuwe spoorbond Metisp-Protect, opgericht door ontevreden leden van ACOD Spoor, verdedigen uitsluitend de belangen van de machinisten.

Voorbeeldige communicatie

Dat de minimale dienstverlening goede rapportcijfers krijgt, is vooral te danken aan de uitstekende communicatie van de NMBS. Dagen vooraf werd in de stations, stopplaatsen en treinen met de regelmaat van een klok de aandacht op de staking gevestigd. Tevens werd verteld dat het aanbod beperkt zou zijn en werd de raad gegeven om voor vertrek naar het station nmbs.be te raadplegen. Enkele tests bevestigden dat de informatie klopte.

Deze reizigersbegeleiding heeft er vast en zeker toe geleid dat velen besloten de auto te nemen, de geplande reis naar zee of de Ardennen uit te stellen of een dagje vrijaf te nemen.

Beperkingen

De minimale dienstverlening leert alvast dat er nooit sprake kan zijn van een maximale service. Voor veel mensen was de trein tijdens de voorbije stakingsdagen niet bruikbaar om te reizen.

TreinTramBus, de vereniging die de belangen van de gebruikers van het openbaar vervoer verdedigt, is blij dat er eindelijk een minimale dienstverlening is. Voorzitter Stefan Stynen noemt het terecht een stap voorwaarts.

Het is wel nog te vroeg om een balans te kunnen opmaken. Op 29 en 30 juni staakte alleen de socialistische spoorbond. Dinsdag en woensdag voerden alleen de kleine spoorbonden OVS, ASTB en Metisp-Protect actie.
 Pas als de socialistische en christelijke spoorbond samen de barricaden opgaan, zal duidelijk worden welk treinaanbod de NMBS kan uitwerken.

Alle politici en belangenverenigingen die zich hebben ingezet voor de minimale dienstverlening moeten wel beseffen dat het altijd om een beperkt aanbod zal gaan. Voor heel veel treinreizigers brengt een spoorstaking ellende mee. Voor wie geen auto als alternatief heeft, zit er niets anders op dan thuis te blijven.

Machinisten

Niettegenstaande de invoering van de minimale dienstverlening blijven twee spoorstakingen van 48 uur in tien dagen dan ook onverantwoord. In de openbare dienstverlening zou je pas mogen staken als er aan de overlegtafel geen akkoord kan worden bereikt. Een staking zou een uitzondering moeten zijn.

De samenleving kan dan ook weinig begrip opbrengen voor de jongste stakingen tegen de vermeende slechtere arbeidsvoorwaarden bij het spoor. We beseffen meer dan anderen dat het beroep van treinbestuurder zwaar en stressvol is en onvoldoende door de directie wordt gewaardeerd. Een dienst van negen uur bijvoorbeeld is alleen al uit het oogpunt van veiligheid te lang.

Een andere reden om omzichtig het stakingswapen te hanteren is het gegeven dat het spoorwegpersoneel geniet van werkzekerheid, een behoorlijk loon en een goed pensioen. De meeste reizigers die dagelijks met de trein, vaak met vertraging, naar hun arbeidsplek sporen, hebben die werkzekerheid niet.   

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234