Zaterdag 19/10/2019
Het dossier van de nachtvluchten boven Zaventem wacht al zeventien jaar op een oplossing. Beeld Photo News

Column

Deze regering, zij zou veranderen. Mijn god, wat hebben we al een hoop 'veranderaars' versleten

De politieke actualiteit volgens Carl Devos.

Ik zie ze nog druk doen, onder een benevelde walm van Richmond Filter en Pale Ale. Aangeschoten nonkels, die zich ergerden aan het 'einde van de tunnel' van Wilfried Martens. Dat einde zag Martens, toen nog met dikke brillenglazen, al in 1982. Wie zoals uw dienaar toen politiek bewust werd, deelt wellicht het gevoel dat we sindsdien lijden aan voortschrijdende duisternis. De desastreuze overheidsboekhouding leert dat we nog steeds niet uit die tunnel zijn. Misschien verwarde de slechtziende Martens het tunneleinde toen al met het licht van een tegenligger.

Carl Devos. Beeld photo_news

Mijn god, wat hebben we ondertussen een hoop 'veranderaars' versleten, die ons steeds weer zouden bevrijden. En telkens opnieuw haalt de warme hoop het bij velen van de koude vaststelling dat ook zij die ommekeer niet zullen brengen. Want zo veel is gewoon blijven liggen.

Naast de begroting zijn er nog heel wat andere strategische dossiers, belangrijk voor onze welvaart, die generaties met zich blijven meeslepen. Traditioneel wijzen eindejaarstijden met aandrang op alle historische veranderingen die we nu zouden beleven, terwijl we eigenlijk meer verleden stutten dan het heden kan dragen.

Bijvoorbeeld. Vorige week gloeide het communautaire lampje even voor het zoveelste incident tussen Vlaanderen en Brussel over nachtvluchten boven Zaventem, de federale minister zoekt nog steeds een vliegwet. Al zeventien jaar - zeventien - blijft dat onopgelost.

En voor u denkt dat het aan de huidige lichting leiders ligt: neen. In Het gestolde land. Een economische geschiedenis van België (Polis, 2016) schrijven Kristof Smeyers en Erik Buyst: "Resolute verandering is in België al langer een uitgehold concept, dat niet in de praktijk wordt gebracht." Volgens de auteurs, die de economische geschiedenis tussen 1919 en 2015 in kaart brengen, zijn "ideeën van noodzakelijke structuurhervormingen steeds aanwezig geweest en nooit consequent uitgevoerd. 'Laisser-faire, laisser-passer' is in België meer dan een economische catchphrase, het is een mentaliteit." Een mentaliteit.

Wie pretendeert ermee te breken, mag bij falen daarop aangesproken worden. Deze regering, zij zou veranderen. Maar zie: dat ouderwetse politieke benoemingsspel van Michel I bij de sukkelende NMBS was geen fraaie vertoning. In april kondigde de vorige NMBS-baas, Jo Cornu, zijn vertrek aan. Acht maanden en veel tijdverlies later wordt hij vervangen door iemand van wie N-VA zo hard mogelijk wil aantonen dat ze tot CD&V behoort, terwijl CD&V dat zo hard mogelijk ontkent. Omdat N-VA de prijs (postjes) zo hoog mogelijk wilde zetten, CD&V zo laag mogelijk. Hoe lost Michel I die blokkering op? De regering die het overheidsbeslag wil beperken en fors wil besparen, creëerde er nog enkele mandaten bij, ongetwijfeld ter bevordering van het spoor. Tot groot jolijt van MR, die zo haar gecontesteerde pion kan behouden. O ja, wie bij de NMBS-deal een postje verliest, krijgt dat straks bij een ander overheidsbedrijf gecompenseerd.

De vicepremiers van CD&V en Open Vld konden niet nalaten te onderstrepen hoezeer N-VA deed wat ze die 'trado's' verwijt. Bij N-VA hadden ze last van wintermoeheid, misschien nog uitgeput na sociale mediacampagnes met creatieve grafieken. De partij motiveerde de inversie van haar programma met een wel heel gladde uitleg: ze doet aan oude politieke cultuur om... via verandering de nieuwe politieke cultuur te installeren. Nochtans zegt N-VA op haar site: "De N-VA wil daarom een transparante overheid, die (...) komaf maakt met politisering en achterkamerpolitiek." Wie komaf wil maken, moet blijkbaar eerst meedoen. Die uitleg is een intellectuele passe-partout, geklasseerd voor de wisselbeker 'meest memorabele maldonne' van 2016. De competitie is alvast moordend. En tegelijk heeft N-VA ook een punt: ze heeft recht op haar deel van de koek, en alleen van binnenin kan het systeem veranderen. Dat koekdeel is binnen, dat komaf maken nog lang niet.

Michel I zou met veel komaf maken. Wie voor een van onze leiders nog iets onder de kerstboom moet leggen: geef hen Superstaat. Wat België moet doen om geen failed state te zijn van Bart Van Craeynest (Borgerhoff & Lamberigts, 2016). Een helder en sterk onderbouwd overzicht van alle problemen die we van het verleden erven, maar in het heden dringend moeten oplossen om onze toekomst te vrijwaren. Als die leiders geen leestijd vinden, moeten ze even hun bedrijfswagen laten staan en de trein nemen. Met een beetje geluk schaffen ze die voor hun neus niet af.

Treinen rijden ondertussen trager, zullen ze merken, maar dat verhindert niet dat je, zomaar, in een teletijdmachine terecht kunt komen. Interstellar op sporen. Steven Hawking en Leonard Mlodinow beschrijven in Een korte geschiedenis van de tijd (Bert Bakker, 2005) de wormgaten en het tijdreizen die de NMBS dagelijks in de praktijk brengt. Een trein met minder dan zes minuten vertraging rijdt volgens de NMBS-tijdrekening stipt. Wie in de verte zijn aansluiting ziet vertrekken, weet dat die zich in een andere, parallelle tijdsdimensie bevindt.

Zouden ze het over die miserie gehad hebben, toen ze daar bij Michel I hun tijd op de politieke benoemingstrein richting 'nieuwe politieke cultuur' verkwistten?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234