Vrijdag 14/08/2020
Siegfried Bracke.Beeld DM/Bart Hebben

ColumnSiegfried Bracke

Deze chaos is een buitenkans voor De Wever en Magnette

Oud-journalist en -politicus Siegfried Bracke overschouwt de politieke actualiteit. Hij doet dat afwisselend met oud-journalist Walter Zinzen en journalist Alain Gerlache.

Wie kan nog volgen? Aan de ene kant premier Wilmès die, document in de hand, zegt dat alle belangrijke aanbevelingen van de experts zijn gevolgd. De bubbel-beperking van 15 naar 10 had voor de experts alleen een signaalfunctie, zegt ze. Maar omdat alle andere aanbevelingen waren gevolgd en een aantal maatregelen zelfs strenger werd dan wat werd geadviseerd, vond men het signaal al sterk genoeg. Ik begrijp dat.

Aan de andere kant zijn er de verzamelde experts die over een gemiste kans spreken, net vanwege het niet beperken van onze bubbel. We moeten vanwege slechte cijfers dwingend en dringend het aantal contacten verminderen. Ik begrijp dat.

En dus begrijp ik totaal niet dat men dat niet heeft uitgeklaard. Ik begrijp niet dat de adviserende experts niet veel harder op tafel hebben geslagen. Ik kan me tegelijk niet voorstellen dat politici dat zomaar zouden hebben genegeerd.

Het gevolg is wel eenduidig: wie gelooft die mensen nog? Soms denk ik dat wat bij ons aan het gebeuren is, copy-paste uit een handboek komt over het ondermijnen van de publieke orde. Dat is vooral voor de zwaksten in de samenleving geen goede zaak.

Pleidooien voor eenheid van commando zijn overigens waardeloos zonder eenheid van communicatie. En vooral daar wringt het. Zolang de politici de experts niet meenemen als partners die eerst adviseren maar nadien ook mee de beslissingen schragen, geraken we nergens. Experts verdienen meer zeggenschap, maar daaraan moet ook meer verantwoordelijkheid worden gekoppeld. Anders gezegd: zolang experts in televisiestudio’s worden opgevoerd als de critici van de beslissingen, zal de chaos voortduren. Het vandaag vervroegd samenroepen van de Veiligheidsraad zal daar niets aan veranderen.

Wat hierboven staat, veronderstelt wel iemand die de zaak in handen neemt. Ik vrees dat die er niet is. Niet bij gebrek aan soortelijk gewicht bij de individuen; wel vanwege de politieke impasse.

Het ziet er dus niet goed uit. Maar ‘elk nadeel heb zijn voordeel’. Deze chaos en – laten we hopen – de net-geen-noodtoestand creëren voor Paul Magnette (PS) en Bart De Wever (N-VA) een buitenkans. Twee mensen met voldoende carrure in zuid en noord om het gekrassel te overstijgen. Het is een ideale omgeving voor een echte reset. Waarmee ze tegelijk – ook dat is een pluspunt – alle voorspellingen over aanslepende onderhandelingen kunnen tegenspreken. Hét momentum dus voor de vorming van een noodregering, een nood-PLOEG – met hoofdletters, om het verschil duidelijk te maken met een kibbelkabinet.

Een regering waarin de twee tenoren sleutelposities innemen, met een regeerverklaring van maar enkele bladzijden met alleen doelstellingen en methodes. In de rest van de wereld bestaat dat én werkt het zelfs.

Want zelfs als we het coronaprobleem onder controle krijgen, blijft de toestand zorgwekkend. Als blijkt dat ons begrotingstekort drie keer sneller stijgt dan het gemiddelde van de eurozone, dan moet toch werkelijk iedereen inzien dat het zo niet verder kan?

En dus is hervormen de enige boodschap. Hervormingen die andere EU-landen ons overigens hebben voorgedaan, en waar de bevolking niet baadt in sociale horror. Eigenlijk komt dat neer op het einde van het sociaal-economisch conservatisme dat ons in de staart van het Europees peloton heeft gebracht. Meer mensen aan de slag dus, want we zitten op dat cruciale punt ver onder het EU-gemiddelde.

Hervorming ook van ons institutioneel imbroglio, en dit keer zonder taboes in gelijk welke richting: efficiëntie is waar het op aankomt, gericht op het belang van de burgers en niet van het bestuur zelf. Ook dat is een besparingsoperatie.

En natuurlijk gaat dit ons allemaal ook pijn doen. Financieel én ideologisch. Maar als we nu eens afspreken dat we een beroep gaan doen op iedereen (‘al wie poten en oren heeft moet aan de slag’, zei Monica De Coninck), maar de inspanning wel fair gaan verdelen? We besparen waar we ook maar kunnen, maar we investeren ook, en we proberen niemand uit het oog te verliezen?

Een basisakkoord dus van de twee grootste partijen, waaraan anderen wel kunnen meewerken om het beter te maken, maar niet om tegen te wringen. Zij beslissen dan maar of er alsnog verkiezingen komen. Aan te nemen valt dat daarvoor weinig appetijt is, en ook dat is voor De Wever en Magnette een window of opportunity.

In de geromantiseerde maar historisch correcte biografie van Cicero schrijft Robert Harris een vernietigende zin over de politiek. “Cicero joked that the business of governing the state was merely something to occupy the time between polling days.” Ik zou het interessant vinden mocht uitgerekend De Wever een van zijn leermeesters de facto tegenspreken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234