Vrijdag 20/09/2019

Brief van de dag

Denkt u echt dat de lerarenopleiding ongewijzigd bleef sinds u ze volgde, mevrouw De Craemer?

Beeld Hollandse Hoogte / Arie Kievit

Lisa Verhelst is leerkracht en onderwijscoach en reageert op de column van Ann De Craemer.

Beste mevrouw De Craemer, 

Aangezien wij beiden bezorgd zijn om de gevolgen van het lerarentekort op de kwaliteit van ons onderwijs, zie ik u niet als een tegenstander. Toch wil ik reageren op uw stuk (De diplomaloze leraar, DM 3/9) waarin u stelt dat een opleiding of stage overbodig is om leraar te worden, omdat ik vrees dat dit soort uitlatingen het probleem eerder vergroten dan verhelpen. 

Sta me toe twee punten te maken. U klaagt ten eerste de kwaliteit van onze lerarenopleiding aan. U bent daarin niet de enige en aangezien goede leerkrachten van primordiaal belang zijn voor ons onderwijs, zijn de mensen die de leraars opleiden ook best krakken in hun vak. Ik wil geen assumpties maken over uw leeftijd, maar denkt u echt dat de opleidingen ongewijzigd bleven sinds u ze volgde? Ik zat een tiental jaar geleden in een enorme aula aan een Vlaamse universiteit te luisteren naar een professor die ex cathedra doceerde over hoe coöperatieve werkvormen wonderen kunnen doen. Dat kan beter! 

Maar telkens als ik professoren en lerarenopleiders ontmoet, hoor ik hen luidop nadenken over hoe zij kunnen timmeren aan hun didactiek en to practice what they preach. Bovendien lijkt het me te gek voor woorden om bij een vaststelling dat een bepaalde opleiding niet voldoet, te besluiten dat we dan maar best de hele opleiding afschaffen.

Overbrengen van een passie

Ten tweede beweert u dat lesgeven neerkomt op ‘het overbrengen van een passie’. Als leraar voel ik me daardoor ferm in mijn gat gebeten. Is dat de bedoeling van ons onderwijs, dat jongeren een school uitwandelen met een passie voor wiskunde, literatuur of voedingsleer? Of willen we jongeren die kunnen tellen, lezen en voor onze grootouders gezonde maaltijden bereiden in het bejaardentehuis? Lesgeven is begrijpen hoe een kinder- en puberbrein leert en daar adequaat op inspelen. Lesgeven is weten wat burgers moeten kennen en kunnen om optimaal te functioneren in onze maatschappij en methodes toepassen om die competenties aan te leren. Lesgeven is praten met ouders en begeleiders van zorginstellingen. Lesgeven is het voorwerp van studies voor pedagogen, didactici en agogen die via wetenschappelijk onderzoek inzicht geven. Dat allemaal te reduceren tot passie, doet afbreuk aan ons werk als leraar en als onderzoeker.

Leer je dit allemaal in een lerarenopleiding? Nee, ik volg uw redenering dat een aantal theoretische vakken en korte stages onvoldoende zijn. Daarom ontwikkelen leraars zich ook dagelijks, door aan zelfreflectie te doen, door te lezen, door met collega’s te praten, door andere scholen te bezoeken. Maar om dat allemaal grondig te doen, hebben we een gemeenschappelijke woordenschat over leren en onderwijzen nodig en moeten we enkele basisprincipes kennen. Wie de zin of onzin van huiswerk wil analyseren, moet die werkvorm kunnen plaatsen in het algemene leerproces. Net dat leren we in lerarenopleidingen. Dat zijn de basiscompetenties die elke leraar in wording absoluut onder de knie moet hebben om een diploma te behalen en aan de bak te kunnen.

Zelfreflectie

Ik kom nu graag terug om mijn stelling dat u met dit soort uitspraken meer kwaad dan goed doet. Kijk, lesgeven is ontzettend uitdagend en je doet het best met passie, voor je vak én voor het onderwijs. Wij willen dus graag mensen verwelkomen die zelf graag leren, die kritisch zijn en regelmatig aan zelfreflectie doen en die op de hoogte blijven van nieuwe ontwikkelingen. Liever niet de mensen die, in afwachting van een echt beroep dan maar even voor de klas gaan staan en ‘hun passie overbrengen’. Die eerste groep overtuig je niet door te beweren dat iedereen het kan, maar misschien wel zo: “Kom erbij, word leraar. Zet je keihard in tijdens je opleiding en je stage en bewijs dat jij het lesgeven – in al zijn complexiteit en schoonheid – waard bent.”

Met vriendelijke groeten, 

Lisa Verhelst, leerkracht en onderwijscoach.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234