Vrijdag 02/12/2022
Mark Coenen. Beeld DM
Mark Coenen.Beeld DM

ColumnMark Coenen

Defaitisme is the new black, quiet is the new loud

Mark Coenen is columnist.

Mark Coenen

“De meest mensen leiden hun leven in stille wanhoop.” De geïnspireerde Sombermans die tot die conclusie kwam heet Henry David Thoreau, een Amerikaanse filosoof die halverwege de negentiende eeuw al pleitte voor burgerlijke ongehoorzaamheid.

Dat we in de eerste plaats mensen zijn en geen onderdanen. Zijn boodschap viel in de glorieuze jaren zestig niet in dovemansoren bij onder meer de bloemenkinderen en het langharige, werkschuwe tuig dat zijn oproepingsbrief om te gaan vechten in Vietnam verbrandde en ging leven van de liefde. Tune in, drop out. Dat duurde maar even, maar je kunt niet zeggen dat ze het niet geprobeerd hebben.

In onze tijd is de uitspraak van Thoreau alleen bekend bij de enkelingen die de film Dead Poets Society hebben gezien, waarin de bevlogen leraar Engels, gespeeld door Robin Williams, zijn pupillen bezweert om zich niet neer te leggen bij die tragische quote. Dacht ik, want vandaag lees ik in de krant dat er iets gelijkaardigs gloort aan de horizon: mensen doen aan quiet quitting, zij het voorlopig alleen op het werk. Ze doen net genoeg hun best om niet ontslagen te worden, maar geen grammetje meer. Redenen genoeg: door te veel werk, te laag loon en gebrek aan respect loopt de emmer der vernedering over en gaat men in passief verzet.

Niet alleen de aarde verbrandt, mensen doen dat ook en dat tegen een steeds sneller tempo. Ooit zong Neil Young dat het “better to burn out” was “than to fade away”, maar dat ging over Kurt Cobain en het is zo lang geleden dat iedereen het vergeten is. En het was ook niet waar, natuurlijk.

Het leven is meer dan een KPI, zeggen de quitters nu terecht: we zijn niet te herleiden tot een variabele in een businessplan, dat is ook door de pandemie steeds duidelijker geworden. Het is genoeg geweest, geef onze portie maar aan Fikkie. Probleem is dat er onderhand geen Fikkies meer zijn: een oververhitte arbeidsmarkt vindt geen nieuwe werkkrachten, krakend dreigt de kapitalistische kolos tot stilstand te komen. Want of je nu je best doet of niet, het haalt niets uit. Defaitisme is the new black, quiet is the new loud.

De gevreesde zesjescultuur waarvoor politiek en patronaat – die zelf al lang honderd hebben – waarschuwden, lijkt de nieuwe goudstandaard. Het roer moet om, alleen weet niemand hoe, want we zeilen blind en de kapitein is aan de drank, denk ik terwijl ik mijn dochter uitwuif op haar fiets, op weg naar weer een kakelverse eerste schooldag.

“Doe toch maar uw best, hè,” roep ik haar na. Hopelijk heeft ze het gehoord.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234