Donderdag 22/08/2019

Opinie Pascal De Decker

De woonbonus verdwijnt. Eindelijk!

Typisch Vlaamse lintbebouwing in de Brusselse rand. Beeld Belga

Pascal De Decker is verbonden aan de faculteit architectuur van de KU Leuven

In academische kringen bestaat er al enige tijd een consensus over: de woonbonus is slecht besteed belastinggeld. Hij zet de huizenprijzen op een hoger niveau en gaat in overtreffende trap naar mensen die al een hoger inkomen hebben, dus naar hen die geen subsidie nodig hebben om eigenaar van een woning te worden. 

De woonbonus bereikt het omgekeerde van wat werd beoogd: hij belet dat mensen met een eerder laag inkomen een woning kunnen kopen omdat door de woonbonus de woningen duurder zijn dan ze zouden zijn zonder. Kortom, de intentie van de onderhandelingsnota voor de te vormen Vlaamse regering om de woonbonus af te bouwen is een goede zaak. Al zitten er toch wel enkele addertjes onder het fiscale gras.

Verhogend effect op woningprijzen

Een: het laten verdwijnen van de woonbonus zal voor veel Vlamingen als vloeken in de kerk zijn. Na meer dan honderd jaar subsidiëring van het eigen woningbezit wordt de belangrijkste pijler ervan weggehakt. Zullen onze kinderen zich nog een huis kunnen veroorloven? Het zou weleens een nog meer gestelde vraag worden. De pil wordt ogenschijnlijk verzacht: de registratierechten worden verlaagd, waardoor de instapkosten lager lijken.

Er is een maar. In feite is de verlaging van de registratierechten in hetzelfde bedje ziek als de woonbonus: het zal een (verhogend) effect op de woningprijzen hebben (direct en indirect doordat er meer transacties kunnen zijn) en het gaat naar mensen die het niet nodig hebben. Al zullen de ‘voordelen’ – lees: de kosten voor de Vlaamse kas – veel lager zijn. Of de combinatie afbouw woonbonus-verlaging registratierechten is een straffe bezuiniging (en vanuit een gezinsperspectief een belastingverhoging).

Pascal De Decker. Beeld RV

Twee: wat zal er gebeuren met het federale fiscaal voordeel van het langetermijnsparen? Dit voordeel laat toe (een gedeelte van) kapitaalaflossingen van een woonlening voor de niet-eigen woning fiscaal in te brengen en levert een fiscaal voordeel op voor mensen die zich een tweede woning kunnen veroorloven. Indien dit fiscaal voordeel blijft bestaan, sponsort de ‘failliete’ federale staat wel het tweede verblijf van welstellende Vlamingen, terwijl het rijkere Vlaamse niveau het voordeel voor de eigen woning (terecht) afbouwt…

Drie, het allerbelangrijkste: als de combiregeling afbouw woonbonus/registratierechten inderdaad als een bezuiniging bedoeld is, dan zijn de mensen in woonnood helemaal terug naar af. Het is dus van belang dat minstens het equivalente bedrag van de woonbonus in de woonsector blijft en in wonen wordt geïnvesteerd. Het volstaat niet, zoals de startnota stelt, om in de sociale huisvesting vooral te investeren in renovatie van de bestaande sociale woningen (ook nodig!), er moeten ook nieuwe sociale woningen worden gebouwd. Dringend! Veel! Het Steunpunt Wonen rekende immers voor dat meer dan 200.000 gezinnen in ernstige woonnood verkeren. Ze wonen vaak in slechte (huur)woningen waar ze te veel voor betalen. De woonbonusmiddelen (meer dan 1,5 miljard euro) niet in de bouw van sociale woningen investeren, is eigenlijk zeggen dat Vlaanderen de woonnood niet wil oplossen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden