Maandag 22/07/2019

Essay

De Wever loopt het risico de geschiedenis in te gaan als de Vlaamse Caligula

Holslag over Bart De Wever: "Hij flirt dan wel graag met grootse leiders als Augustus, maar hij loopt vooral het risico de geschiedenisboeken in te gaan als de Vlaamse Caligula en een hele generatie politici daarin mee te sleuren." Beeld Bas Bogaerts

Jonathan Holslag is docent internationale politiek aan de Vrije Universiteit Brussel en auteur van 'Vlaanderen 2055' (Uitgeverij De Bezige Bij).

Er is iets met het Vlaams-nationalisme dat ik niet kan vatten. Aan de ene kant wil de grootste partij die het Vlaams-nationalisme in zijn vaandel voert, de N-VA, uit de hoek komen als een krachtige speler, een speler die hard optreedt tegen terroristen, tegen vluchtelingen en tegen Walen. Het is een partij die prat gaat op sterk leiderschap en zich optrekt aan een voorzitter die de massa bespeelt met citaten van Romeinse oorlogsheren. Daadkracht, dat is het devies en in deze barre tijden bestaat daar bij de mensen belangstelling voor.

Maar zo sterk als de N-VA zich profileert in de strijd tegen de terreur, zo argeloos stelt de partij zich op als het gaat om de welvaart, de waardigheid en de veiligheid van Vlaanderen op lange termijn. Die dubbelzinnigheid is dodelijk voor de toekomst van onze regio. De economische stagnatie van Vlaanderen mag dan niet veroorzaakt zijn door de N-VA, maar met haar huidige machtspositie draagt de partij een verpletterende verantwoordelijkheid om er iets aan te doen.

Jonathan Holslag. Beeld Jonas Lampens

Welvaart

Veiligheid kan alleen gewaarborgd worden als de samenleving goed boert, samenhangend is en mensen worden aangezet het beste van zichzelf te geven. Een sterk veiligheidsbeleid rond een zwakke samenleving werkt nooit. Lees er de klassieke historici maar op na, Thucydides over de economische machtsbalans, Polybius over burgerschap, Livius over de desastreuze impact van overconsumptie. Slim economisch beleid is de basis van macht en vooruitgang. Ook de nationalistische denkers van de negentiende eeuw hadden dat zo begrepen. Friedrich List, de grondlegger van het Pruisische mirakel, stelde het als volgt: "Een economie die aan zichzelf overgelaten wordt, wordt een puinhoop en betekent zelfmoord voor een natie." Lee Kuan Yew, de vader van het succes van Singapore stelde: "Globalisering is fantastisch, maar de staat moet ze wel sturen."

Nu kan men het ideologisch eens of oneens zijn met economisch nationalisme, maar het feit is dat staten meer dan ooit tussenkomen om hun economische belangen door te drukken. De Amerikanen doen dat bijvoorbeeld met hun koop-Amerika-politiek, de Chinezen door middel van een ongeziene financiële uitputtingsslag en vele andere landen, van Singapore tot Qatar, door hun geldreserves om te zetten in strategische investeringsfondsen. "Handel is oorlog", zei de Chinese professor Yan Xuetong me ooit. Het huidige economische nationalisme heeft dus niet zo zeer van doen met het opwerpen van grenzen, maar met het manipuleren van de globalisering ten bate van nationale belangen. Harvard-professor Dani Rodrik noemde dat de paradox van de globalisering. Voor een open regio als Vlaanderen is dat een ramp, zeker als de Europese Unie op apegapen blijft liggen en de lidstaten hun belangen ook agressiever gaan doordrukken. Vlaanderen moet banen creëren en innovatie nastreven, maar het moet dat meer zélf durven doen.

Je zou dus van Vlaams-nationalisten kunnen verwachten dat zij zich bewust zijn van die uitdaging en onze markt ertegen wapenen. Maar wat doen de Vlaams-nationalisten? Zij geven zich over, zij laten onze regio zich eenzijdig ontwapenen. Of het nu gaat om de Saoedische investeringen in Antwerpen, het aantrekken van dumpwinkels in stadscentra of het bouwen van koopcentra rond steden: steeds opnieuw stellen N-VA-politici dat het aan de consument is om te beslissen, dat Vlaanderen buitenlandse investeringen moet aantrekken, dat Vlaanderen een logistieke draaischijf moet worden, kortom dat de vrije markt primeert. De lijst van opmerkingen in die richting is lang. "Ja, ik ben blij met Primark", verklaarde Siegfried Bracke via Twitter. "Ik kan dit alleen maar toejuichen," oreerde Bart De Wever over de Saoedische investeringen in Antwerpen. "Vlaanderen is geen eiland", reageerde Matthias Diependaele op een opiniestuk. "De keuze voor Uplace is ook een antwoord op de vraag welk investeringsklimaat we in Vlaanderen nog willen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden