Maandag 30/03/2020
Maarten Rabaey.Beeld DM

StandpuntMaarten Rabaey

De VS moeten vermijden dat het coronavirus hun Tsjernobyl wordt

Maarten Rabaey is journalist. 

Een grootmacht is maar zo sterk als haar zwakste schakels. Dat is een belangrijke les voor de EU vandaag, maar vooral voor de Verenigde Staten. Ondanks haar globale militaire suprematie worden de VS vandaag lamgelegd door een onzichtbaar virus dat er nu al meer dan 1.000 doden eiste. En razendsnel om zich heen grijpt. Voor jarenlange besparingen in de publieke gezondheidszorg, en deels door falend leiderschap, wordt nu een erg zware prijs betaald.

Meer dan 3 miljoen Amerikanen dienden vorige week aanvragen in voor werkloosheidssteun, een triest record dat de economische tol van Covid-19-virus onderlijnt. Hun situatie is nu al ernstiger dan na de financiële crisis van 2008. Hopelijk biedt een economisch stimuluspakket van 2 biljoen dollar (of omgerekend 1.800 miljard euro) – het grootste uit de recente Amerikaanse geschiedenis – de gezinnen, bedrijven en zorgoverheden wat bescherming. Maar geld alleen volstaat niet. De VS zal structureel het roer moeten wenden.

Zorginstellingen en -verzekeringen zullen nationaal de handen in elkaar moeten slaan, zowel de publieke als de private. Het geld van het stimuluspakket zal ook aangewend moeten worden om de 18 miljoen onverzekerde Amerikanen recht op coronazorg te geven, want als dit virus één iets duidelijk maakt is het dit: Covid-19 maakt geen onderscheid tussen de beursmakelaar, de auto-arbeider of het Hondurese kamermeisje zonder papieren. De ene is maar veilig voor het virus als de ander dat ook is.

Leiderschap is nu cruciaal. Het gebekvecht tussen VS-president Donald Trump en zijn wetenschapsadviseurs en sommige gouverneurs – die hem federale steun vroegen maar politieke verwijten terugkregen – belooft weinig goeds. Je kan maar hopen dat de president wakker is geschud door de dodentol.

Als deze crisis niet onder controle gebracht kan worden, wacht de VS een langere periode van instabiliteit, ook politiek. Nu al zijn een deel van de voorverkiezingen uitgesteld, en mogelijk gebeurt dat zelfs met de partijconventies deze zomer. De presidentsverkiezingen in november zullen hoe dan ook in het teken staan van de wijze waarop deze pandemie is bezworen, of ontspoorde.

Hoe een grootmacht maar zo sterk is als zijn zwakste schakels is de les die in dat politieke debat aanwezig zal moeten zijn. Zo niet, dan kan dit een existentiële crisis worden. Denk aan de Sovjet-Unie. Geen democratie zoals de VS en de EU uiteraard, maar wel een statenverbond dat begon te verkruimelen door de schouderophalende reactie van het centrale gezag op een kernramp, die een oncontroleerbare gezondheidscrisis veroorzaakte in genegeerde staten. 

De VS moeten vermijden dat het coronavirus hun Tsjernobyl kan worden. Covid-19 is geen HBO-serie. Dit is the real thing. Een onzichtbare en onvoorspelbare vijand, zelfs voor de eenheid van een natie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234