Zaterdag 01/10/2022
null Beeld DM
Beeld DM

De gedachteBart Eeckhout

De veroordeling van Amber Heard is de hedendaagse versie van een heksenverbranding

Bart Eeckhout is hoofdcommentator van De Morgen.

Bart Eeckhout

Als de eerste week van juni in de jaaroverzichten opduikt, is de kans groot dat dit zal gebeuren omwille van het proces tussen Johnny Depp en Amber Heard. Die laatste werd, zoals de wereld intussen genoegzaam weet, veroordeeld wegens smaad jegens haar ex-echtgenoot, omdat ze in een opiniestuk, waarin ze Depp niet eens bij naam noemde, over zichzelf schreef dat ze het “gezicht van intrafamiliaal geweld” was geworden.

Voor wie het proces niet of slechts aan de oppervlakte volgde, is mee­warigheid een verleidelijke houding. Wat hebben wij te maken met de op de straatstenen uitgevochten breuk tussen twee filmsterren? Dat is een onderschatting.

De veroordeling van Amber Heard is de hedendaagse versie van een heksenverbranding. De moderne mens mag graag neerkijken op de achterlijke middeleeuwer, maar bij het publiekelijk tuchtigen van een vrouw die grotendeels gestraft wordt omdat ze buiten een of andere norm valt, zijn wij geen haar beter. En voor één keer is die veralgemenende ‘wij’ wel gepast, gelet op het gulzige miljoenenpubliek dat zich dagelijks laafde aan het procesfeuilleton in oude en nieuwe media. Amber Heard toonde blijkbaar niet de ‘juiste’ emoties in de rechtszaal, ze had niet de beste advocaten en ze sleept een stel rammelende private blikjes achter zich aan. Die handicaps zijn genadeloos geëxploiteerd tijdens een proces dat, gezien het intieme thema, nooit openbaar had mogen gevoerd worden. Intrafamiliaal geweld onder flippende filmsterren blijft intrafamiliaal geweld.

En jawel, Amber Heard had nóg een handicap. Laten we dat maar gewoon benoemen. Ze is een vrouw. Haar tegenstander in de rechtbank, Johnny Depp, heeft feilloos aangevoeld dat er alweer iets aan het kantelen is gegaan in de tijdsgeest. Na jaren waarin vaak machtige mannen zich dienden te verantwoorden voor de seksuele intimidatie, mishandeling en het misbruik van vrouwen, vinden velen dat het nu wel welletjes is geweest met die ‘#MeToo’. De zaak Depp-Heard toont hoe rauw en diep het verlangen bij zovelen is om terug te keren naar wat zij een ‘natuurlijke orde’ vinden. Een maatschappelijke orde waarin de gewelddadige onberekenbaarheid van mannelijke vedettes charmant bevonden wordt en vrouwen niet te veel complimenten moeten maken.

Het klopt, het getuigenis van wat Johnny Depp zelf heeft moeten ondergaan aan agressie heeft mannelijke slachtoffers van intrafamiliaal geweld het signaal gegeven dat ook hun verhaal eindelijk eens verteld mag worden. Die reactie verdient alle respect en gehoor. Toch is het zeer de vraag of een man die, luidens een Britse rechtbank terecht ‘wife beater’ mag genoemd worden, wel de juiste woordvoerder is voor die strijd om erkenning van ongekend leed. Veeleer dreigt dit proces alle slachtoffers van mishandeling, ongeacht gender of geslacht, terug naar start te sturen. Want als je iets zegt over het geweld ben je een aandachtszoeker, en als je zwijgt, is er niets gebeurd, toch? Die treurige, maar zeer bekende les zullen vele slachtoffers na deze week weer in de oren geknoopt hebben.

Luister naar Lopende zaken: ‘Het proces tussen Depp en Heard was schadelijk voor iedereen’

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234