Vrijdag 10/04/2020

Standpunt

De verkiezingen van 2019 zullen geel, zwart en groen kleuren

Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

Migratie en klimaat. Volgens Europees opinieonderzoek zijn dat de kwesties waar Belgen (en West-Europeanen) het meest van wakker liggen. De EU houdt sinds jaar en dag geregeld zulke enquêtes. Dat maakt ze geloofwaardig, omdat je over langere termijn heldere evoluties waarneemt.

Verrassend zijn de resultaten niet echt. Migratie en klimaat zijn twee lastige, belangwekkende vraagstukken waarvan de oplossingen nog niet meteen voor handen liggen. Ze roepen ook heftige, tegengestelde reacties op.

Dat maakt het onderzoek ook interessant. Juist de partijen die zich het scherpst profileren op de de twee thema’s zijn, overigens zowat overal in West-Europa, ook de partijen die het meest in de gunst van de kiezer staan. Dat geldt zowel voor nationalistische en radicaal-rechtse partijen (N-VA en VB) als voor de groenen.

Dat twee nog relatief nieuwe politieke stromingen de stembusresultaten van de jongste jaren domineren, is dus geen toeval. Ontgoocheling over de beleidsresultaten van de klassieke centrumpartijen speelt een rol, maar ook het idee dat nieuwe brandende kwesties nieuwe oplossingen vergen. In een Europese Unie die zowat van bij de oprichting beheerst en beheerd is door christen- en sociaal-democraten, is dat geen kleine evolutie.

De Europese barometer laat vermoeden dat geel, zwart (of geel-zwart) en groen ook bij de verkiezingen van volgend jaar de dominante kleuren zullen zijn. Ja, dat mag u als onze bescheiden bijdrage zien aan de stroom 2019-vooruitzichten die dezer dagen vervaarlijk voorbijkolkt.

Die (toegegeven, niet zo heel erg gewaagde) voorspelling relativeert het getob in de Wetstraat over het al dan niet vervroegen van de verkiezingsdag. Het zal alvast niet van de datum afhangen of kiezers migratie vooraan in het hoofd zitten hebben. Zoals het ook niet van een toevallig opborrelend milieudossier afhangt of mensen klimaatzorg belangrijk vinden of niet.

Prioritaire thema’s staan natuurlijk niet per definitie gelijk aan verkiezingswinst voor de partij die je met die thema’s associeert. In 2014 stond zorg om de economie en om de eigen job nog bovenaan op de opiniepoll. Toch scoorden de socialistische partijen belabberd. In Vlaanderen mede omdat de zogenaamde ‘kracht van verandering’ van N-VA meer doeltreffend bevonden werd.

Dat de resultaten min of meer voorspelbaar zijn, maakt de stembusslag van 2019 hier en elders in Europa niet minder boeiend. Twee redelijk tegengestelde wereldbeelden staan tegenover elkaar: gesloten (geel-zwart) versus open (groen of zelfs groen-blauw). Welke van die twee het beleid zal mogen inkleuren, is nog niet bepaald. Dat zal afhangen van de uiteindelijke krachtsverhoudingen na een zich als hard en lang aandienende kiesstrijd. En van de keuze van de resterende middenpartijen. Want ook al taant hun macht, ze zitten nog altijd in de positie waar ze de balans kunnen doen overhellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234