Zondag 16/05/2021
Bart Eeckhout. Beeld DM
Bart Eeckhout.Beeld DM

StandpuntBart Eeckhout

De verbeten identitaire strijd die dreigt los te barsten over de ‘pedagogische tik’ is wel erg merkwaardig

Bart Eeckhout is hoofdredacteur bij De Morgen.

Cultuuroorlogen openen weleens vaker verrassende nieuwe fronten, van de korte zwemshort tot de dt-regel, maar de verbeten identitaire strijd die nu dreigt los te barsten over de ‘pedagogische tik’ is wel erg merkwaardig. Alsof het geven van een rammeling aan een kind onvervreemdbaar deel uitmaakt van ons culturele erfgoed.

Aanleiding voor de discussie is een wetsvoorstel dat in de Kamer ter bespreking voorligt en dat het slaan van kinderen verbiedt, net zoals dat al in tal van andere landen het geval is. Een ongehoorde aanval van de staat op de pedagogische vrijheid noemen rechtse politici als Theo Francken (N-VA) dat, want als je zelfs je eigen kinderen al niet meer mag slaan, wat mag dan nog wel in deze oikofobe tijden?

De vergelijking is ietwat explosief, maar de pedagogische tik lijkt soms wel de ‘Zwarte Piet’ van het opvoedkundige debat. In beide gevallen gaat het om ethische vooruitgang die tot nieuwe inzichten leidt. En in beide gevallen komt die vooruitgang er doordat ook slachtoffers – hetzij van racistische bejegening, hetzij van intrafamilaal geweld – een stem krijgen, waaruit het inzicht groeit om een bepaalde gewoonte liever niet meer aan te houden.

Dat schuurt soms, omdat het mensen die die traditionele gewoonte hebben de indruk geeft dat zij allen crimineel gedrag stellen. Dat is niet zo en dat is ook niet het punt. Het is niet omdat je zelf ooit onschuldig plezier beleefd hebt aan Zwarte Piet dat de instandhouding van dat stereotype niet tegelijk ook andere kinderen kan kwetsen. En het is niet omdat je zelf ongeschonden uit een strenge opvoeding met fysieke straffen bent gekomen dat andere kinderen niet ernstig te lijden kunnen hebben onder geweld dat verpakt wordt als ‘deel van de opvoeding’.

De wetenschap is er al langer uit: de pedagogische tik is helemaal niet zo onschuldig als de zeer verbloemende term wel suggereert. Niet zozeer de fysieke pijn vormt het grootste risico, wel de angst en stress die bij kinderen opgewekt wordt omdat ze weten dat na een fout een tuchtiging kan volgen. Dat is allemaal niet zo verbazend. Ouders – en wie zonder zonde is, werpe de eerste steen – bij wie de hand op een moment van hoogspanning weleens uitzonderlijk uitgeschoten is, zijn vaak door spijt verteerd omdat ze iets gedaan hebben waarvan zij als eersten zelf beseffen dat het niet hoort.

Het gaat er niet om hele generaties of groepen ouders te criminaliseren. De rechtbanken zullen heus niet plots vollopen met overspannen ouders die zich een keertje niet hebben kunnen bedwingen. Het gaat er wel om dat een samenleving een eenvoudig maar relatief nieuw inzicht – van kinderen blijf je af – tot algemene norm verheft.

Onze geschiedenis heeft heel wat erfgoed overgeleverd om trots op te zijn. Kinderen slaan hoort daar niet bij. Wie cultuuroorlogje wil spelen, kan beter een andere arena opzoeken voor zijn schijngevechten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234