Zaterdag 16/11/2019

Opinie

De vaste boekenprijs is achterhaald

Beeld THINKSTOCK

Andreas Tirez is kernlid van denktank Liberales en blogt op Economieblog.be

Deze week kondigde Sven Gatz, minister van Cultuur, de vaste boekenprijs aan. Deze maatregel verbiedt grote kortingen tijdens de eerste zes maanden na hun uitgave. Dat moet de lokale boekhandel meer financiële ademruimte geven, omdat ze nu niet kunnen concurreren met grote ketens. Die grote ketens, en ook warenhuizen, bieden immers vaak de goedverkopende boeken aan met een korting, wat een lokale boekenhandel blijkbaar moeilijk kan zonder failliet te gaan.

De vaste boekenprijs betekent dan ook in de eerste plaats een hogere boekenprijs voor de bestsellers. Een hogere prijs betekent zonder twijfel dat mensen minder boeken zullen kopen. Het directe effect van een vaste boekenprijs is dus nadelig voor de consument, want hij zal gemiddeld meer moeten betalen voor zijn boeken.

Ter verdediging van een vaste boekenprijs wordt echter geargumenteerd dat het zal zorgen voor een groter aanbod. De lokale boekhandel zal immers minder concurrentie voelen van de grote ketens en dus ook op bestsellers de normale marge kunnen verdienen. De maatregel is dus in de eerste plaats bedoeld om de lokale boekhandel te doen overleven. Men gaat er dan vanuit dat de lokale boekhandelaar de consument een meer divers aanbod biedt, zodat die er onrechtstreeks ook bij wint. Dat de consument meer betaalt voor bestsellers in de grote ketens, is dan letterlijk de prijs die hiervoor moet worden betaald.

Andreas Tirez. Beeld Bart Dewaele

Die redenering roept een aantal vragen op. Ten eerste is het aan de lokale boekhandelaar om de consument te overtuigen om naar zijn boekhandel te komen. Daarvoor heeft deze een aantal troeven die een grote keten wellicht nooit kan evenaren, zoals het aanbieden van bepaalde niches, of omdat er een betere, persoonlijke service wordt geleverd, of omdat er een gezellige koffiehoek is. De innoverende ideeën zijn vrij. Het is dan aan de consument om te beslissen of dat voldoende is om wat meer te betalen voor die ene bestseller.

Ten tweede is de boekensector, net zoals veel andere sectoren, onderhevig aan grote veranderingen door de komst van internet, online verkoop en digitalisering. Dat heeft op zijn minst twee belangrijke gevolgen. Zo is een breed en divers aanbod via internet relatief makkelijk aan te bieden. De kosten om een extra boek in digitale stock te houden zijn immers veel lager dan voor een fysieke boekhandelaar, groot of klein. Het is ook daarom dat bedrijven zoals Amazon zo'n geweldig aanbod hebben, ook van Nederlandstalige boeken, zowel fysieke als digitale versies. Zo kun je via Amazon Duitsland de nieuwste van Maarten Boudry in je Kindle laden, tegen 15 euro. Ik vraag me bovendien af hoe men zal vermijden dat de Vlaamse boekenliefhebber zijn boeken massaal via Amazon koopt. Met een vaste boekenprijs weet je nu immers zeker dat er geen (grote) kortingen zijn toegestaan en dat de kans groot is dat de online verkoop of het digitale boek goedkoper is.

De opkomst van digitale boeken en online verkoop is wellicht niet te stuiten en zal de lokale boekhandels én de grote ketens dwingen om zich heruit te vinden of ten onder te gaan. En dat kan men spijtig vinden, maar het zal niet ten koste gaan van het aanbod, integendeel. Consumenten zullen door de digitalisering meer keuze hebben, tegen een lagere prijs. De vaste boekenprijs lijkt een poging om die existentiële strijd van de fysieke boekhandelaren nog wat uit te stellen. En ondertussen betalen we wat meer of lezen we wat minder. Of shoppen we bij Amazon Duitsland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234