Dinsdag 06/12/2022

Opinie

De valkuilen van een btw-verhoging

De btw op friet in een frituur is maar de helft van die op friet op restaurant. Beeld PHOTO_NEWS
De btw op friet in een frituur is maar de helft van die op friet op restaurant.Beeld PHOTO_NEWS

Stijn Decock is hoofdeconoom van Voka, het Vlaamse netwerk van ondernemingen.

STIJN DECOCK

Lagere werkgeversbijdragen met btw-inkomsten financieren is economisch nog altijd de meest zinvolle tax shift die de meeste banen gaat creëren. Toch moet goed uitgekeken worden hoe we de btw gaan verhogen, want hier zitten valkuilen.

De grootste is die van een lineaire btw-verhoging, bijvoorbeeld het optrekken van alle btw-tarieven met 1 of 2 procentpunten. Het probleem is dan dat de btw-tarieven hoger zouden liggen dan in de ons omringende landen. Voor de komst van de euro en het internet vormden verschillende tarieven tussen pakweg Nederland en België niet zo'n probleem. Doordat prijzen nu veel gemakkelijker te vergelijken zijn via het internet en dat er ook grote shoppingcentra vlak over de grens liggen, leidt een verschil in prijzen al snel tot een verschuiving van aankopen over de grens. Nog belangrijker hierbij is het relatief nieuwe fenomeen van e-commerce. Bij e-commerce betaal je het btw-tarief van het land waar het verkoopsplatform gevestigd is. Aangezien e-commerce snel groeit, zouden algemene hogere btw-tarieven tot nog meer aankopen op buitenlandse sites leiden.

Stijn Decock. Beeld rv
Stijn Decock.Beeld rv

Hetzelfde geldt voor energietarieven in het algemeen. Die zijn in België doorgaans duurder dan in de buurlanden, niet omwille van een hoger btw-tarief of andere directe belastingen, maar omwille van vergoedingen die niet als belastingen worden omschreven, maar het in hoofde van de energieverbruiker wel zijn. Tarieven zoals netvergoedingen worden dus door de recente studie van het IMF niet als belasting omschreven, maar wegen wel zwaar op de industrie. De industriële energiefactuur nog duurder maken heeft vanuit milieutechnisch standpunt dan weinig zin omdat je de productie dan enkel wegjaagt naar andere landen. Aangezien de Belgische zware industrie tot de meest efficiënte ter wereld behoort, zou een verplaatsing van productie naar het buitenland zelfs slechter voor het milieu zijn, omdat de productie minder efficiënt zou verlopen.

Waar wel extra btw-inkomsten te rapen vallen, is in het uniformiseren van de btw-tarieven. Het btw-stelsel is een lappendeken van tarieven waarbij we het bos niet meer door de bomen zien. Een pakje friet in een frituur (6 procent), eenzelfde portie frieten in een restaurant (12 procent), een pak diepvriesfrieten in het warenhuis (6 procent) of een friteuse in datzelfde warenhuis (21 procent): u betaalt bijna telkens andere btw-tarieven. Het schrappen van heel wat uitzonderingen kan al enkele miljarden opleveren waarmee de tax shift kan worden gefinancierd.

Het uitzonderingstarief van 6 procent op elektriciteit bij gezinnen is ook zo'n onlogisch tarief. De vorige regering besliste om het tarief, haaks op haar milieudoelstellingen, van 21 naar 6 procent te verlagen. De hoofdreden was dat ze besefte dat door de automatische indexering de lonen in België ontspoorden. Een indexsprong was in de vorige politieke constellatie jammer genoeg niet mogelijk en dus besliste men de inflatie te drukken via een lager btw-tarief op elektriciteit.

De opbrengst uit de btw-hervorming moet gaan naar het verlagen van de werkgeversbijdragen: dit leidt tot het hoogste aantal nieuwe jobs. Dat komt omdat dit het meest op een devaluatie lijkt, waarbij arbeidsintensieve producten en diensten in België relatief goedkoper worden. De Nationale Bank en het Planbureau schatten dat elk miljard euro lastenverlaging 15.000 à 20.000 jobs oplevert. Of twee keer Ford Genk.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234