Donderdag 27/02/2020

OpinieAlain Gerlache

De uitsluiting van Emir Kir uit de PS is een kantelmoment in de Belgische politiek

Alain Gerlache.Beeld rv

Alain Gerlache is zelfstandig journalist voor onder meer de RTBF en opiniemaker voor De Morgen.

Toegegeven: dat Emir Kir uit de PS werd gezet, na een zes uur durende vergadering van de tuchtcommissie van de Brusselse federatie van de partij, was een verrassing. Toch gaan de redenen om te besluiten dat de oud-staatssecretaris in het Brussels Gewest geen plaats heeft in de partij verder dan het jongste incident: de ontmoeting met een delegatie Turkse burgemeesters, onder wie twee verkozenen van de extreemrechtse MHP. De verrassing betrof het feit dat we gestopt zijn met denken dat Emir Kir onaantastbaar was.

Laten we terugkeren naar de omstandigheden waarin hij in 2012 burgemeester werd van Sint-Joost-ten-Node, de kleinste gemeente van Brussel en de armste van België, tegen de zittende burgemeester, eveneens van de PS. Zo’n putsch is niet uitzonderlijk, maar toen al was zijn verbondenheid met de gemeenschap doorslaggevend om hem meer stemmen dan zijn rivaal te bezorgen.

Emir Kir, burgemeester van Sint-Joost-ten-Node, verlaat het stadhuis.Beeld BELGA

Sindsdien hebben de incidenten zich opgestapeld. Het ergste ging over de polemiek omtrent de erkenning door België van de Armeense genocide. Kir wilde het woord genocide niet in de mond nemen en bleef in april 2015 als federaal parlementslid ostentatief weg bij de herdenking van de honderdjarige verjaardag van de Armeense genocide. De toenmalige PS-voorzitter Elio Di Rupo zei op de RTBF: “Ik heb aan mijn algemeen secretaris gevraagd om Emir Kir uit te nodigen voor een gesprek.”

Die reactie viel licht uit tegenover de straffe woorden van zijn opvolger Paul Magnette, die meteen na het jongste incident de ontmoeting met de burgemeesters “heel krachtig” veroordeelde. “Het cordon sanitaire geldt voor het Vlaams Belang, maar evengoed voor alle andere extreemrechtse partijen, welke ze ook zijn en waar ze ook vandaan komen”, zei Magnette, en hij herhaalde dat dit weekend. Onlangs werd ook Benoît Hons, een socialistische schepen van Neupré, een kleine gemeente in de provincie Luik, uitgesloten vanwege racistische uitlatingen op Facebook.

Vormt de beslissing van de tuchtcommissie een radicale breuk bij de PS? Ontegensprekelijk, en Emir Kir is er getuige van. Eerst stelde hij een “racistisch en anti-Turks complot” aan de kaak, het soort argument dat ook de Turkse president Erdogan steevast gebruikt als er kritiek op zijn beleid komt. Maar uiteindelijk bood hij wel formeel zijn excuses aan. Te laat. Er waait een andere wind aan de Keizerslaan. Terwijl Di Rupo geneigd was het compromis op te zoeken met het oog op de hogere partijbelangen, toont Magnette zich onbuigzaam, wat de gevolgen ook zijn. En die gevolgen komen er, al kunnen ze nog niet precies ingeschat worden.

Paul Magnette, hier op de nieuwjaarsreceptie van de PS, toont zich onbuigzaam in de zaak-Kir.Beeld Photo News

Dat hangt mede af van wat Kir nu gaat doen. Emin Ozkara, een andere verkozene van Turkse origine, heeft de deur al achter zich dichtgeslagen, waardoor het leiderschap van de PS in het Brussels Parlement in gevaar komt. Af te wachten valt ook hoe de discussie bij de PS zal verlopen, waar bijvoorbeeld Rachid Madrane (PS), een gewezen Brussels minister en de huidige voorzitter van het Brussels Parlement, vanaf het begin van de polemiek zijn “totale steun” aan Kir heeft uitgesproken.

Stopt de schokgolf hiermee? Dat is de meest cruciale vraag. Het merendeel van de Brusselse partijen, en de Vlaamse partijen in Limburg bijvoorbeeld, hebben de voorbije jaren gelijksoortige moeilijkheden gehad. Vanuit democratische overwegingen en – laten we realistisch zijn – om electorale redenen hebben ze kandidaten van vreemde origine laten verkiezen, van wie sommigen niet helemaal op de golflengte van de partijprincipes zaten om het zacht uit te drukken. 

Die problemen zijn lang geminimaliseerd, onder meer uit vrees om toch maar niet als racistisch bestempeld te worden. Dat is nu niet meer het geval. Maar als straks de gemeenschappen het gevoel hebben dat ze niet meer vertegenwoordigd worden door de bestaande partijen, dan opent dat de deur voor de vorming van partijen op basis van nationale origine of religieuze overtuiging en worden we geconfronteerd met een fundamenteel democratisch probleem.

Op korte termijn zal de affaire-Kir gevolgen hebben voor de federale regeringsvorming. Paars-groen heeft geen meerderheid meer. En ondanks de vergaderingen van het laatste uur rond de informateurs kun je je afvragen of de PS, die het risico neemt om een figuur als Emir Kir uit te sluiten omwille van zijn contacten met extreemrechts, in een coalitie kan stappen met de N-VA, die drie weken lang gepraat heeft met het Vlaams Belang voor de vorming van een Vlaamse regering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234