Donderdag 06/05/2021
Paul De Grauwe Beeld DM
Paul De GrauweBeeld DM

ColumnPaul De Grauwe

De uitgaven voor gezondheid moeten verder omhoog. De mensen willen dat en het is goed voor de economie

Paul De Grauwe is professor aan de London School of Economics. Zijn column verschijnt tweewekelijks.

De covidpandemie heeft één ding heel duidelijk gemaakt. Een sterke gezondheidssector is van levensbelang voor het welzijn van de mensen. Het drama dat zich nu afspeelt in India maakt dit nog sterker. De welzijnssector is er in elkaar gestort met vreselijke gevolgen. Duizenden mensen sterven er omdat ze aan hun lot worden overgelaten. De anderen die niet sterven en bij gebrek aan ziekenhuisbedden thuisblijven, helpen zonder het te willen een nog snellere verspreiding van het virus. Een helse cirkel.

Zonder een sterke gezondheidssector sputtert ook de economie. Een heropleving van de economie zal er maar komen als de mensen bevrijd zijn van de vrees besmet te geraken. Zolang die vrees er is reizen de mensen niet (of weinig), gaan ze niet veel uit om te shoppen, en blijven ze thuis eten in plaats van naar het restaurant te gaan. Als de vrees weg is komt er haast zeker een sterke heropleving met of zonder relanceplan. Maar de vrees zal maar weggaan als de gezondheidssector goed draait, wat onder andere impliceert dat iedereen een vaccin toegediend krijgt. De goede werking van de gezondheidssector is de enige sleutel voor de economische heropleving. In die zin hebben de landen die hun gezondheidssector het sterkst en het best hebben uitgebouwd de beste investeringen gedaan. Die renderen als geen andere investeringen.

Deze inzichten lijken vandaag evident. Maar dat was niet altijd zo. Tot voor kort was het vigerende verhaal dat de gezondheidssector veel te duur was geworden en dat drastische bezuinigingen nodig waren. Zonder deze bezuinigingen zouden de kosten ondraaglijk hoog worden en een ware last zijn voor de competitiviteit van onze bedrijven. Als de pandemie weg is bestaat de kans dat dit verhaal opnieuw wordt bovengehaald en dat de bezuinigingsronden weer worden geactiveerd.

Maar willen de mensen wel dat er bezuinigd wordt op de gezondheidszorg? Vandaag in het midden van de pandemie is het antwoord een overdonderende nee. Zal het antwoord ja zijn als we terugkeren naar het grote normaal en de coronavirus weggeruimd is?

Hoeveel zijn de mensen bereid te betalen voor goede gezondheidszorgen? Door het feit dat het grootste deel van de gezondheidszorg wordt georganiseerd door de overheid en dus door belastingen en/of verplichte bijdragen wordt gefinancierd, weten we nauwelijks hoe groot die bereidheid tot betalen is. We kunnen wel even over de grenzen gaan kijken en dan zien we dat in de VS, waar de gezondheidssector in grote mate privé is georganiseerd, de bereidheid tot betalen heel hoog is. In de VS betaalt de gemiddelde Amerikaan ongeveer 11.000 dollar (16 procent van het inkomen) voor zijn/haar gezondheid; In België is dat stukken minder, met name 5.400 dollar (11 procent van het inkomen). De bereidheid tot betalen voor gezondheid blijkt in de VS dus veel hoger te zijn dan in België en de meeste andere Europese landen.

De kans is dus groot dat de gemiddelde Belg bereid is veel meer te betalen voor goede gezondheidszorgen dan hij/zij vandaag doet. Hoe zorgen we ervoor dat die hoge bereidheid tot betalen ook leidt tot meer uitgaven?

Is het antwoord dat we grotere delen van de gezondheidszorg het best privatiseren? Immers, het marktsysteem blijkt beter dan een publiek systeem in staat te zijn om de bereidheid tot betalen van de mensen te reveleren. Mijn antwoord hier is dat dit voordeel van het marktsysteem niet opweegt tegen de nadelen. In de VS heeft het privé georganiseerde gezondheidssysteem tot enorme ongelijkheden geleid. Grote delen van de Amerikaanse bevolking hebben nauwelijks toegang tot gezondheidszorg omdat het te duur is. Wie het zich kan veroorloven is bereid heel veel te betalen en kent de beste zorg. Dit systeem heeft ook geleid tot een grote dualiteit: supergezonde mensen in hogere inkomensklassen en mensen die sukkelen met hun gezondheid in de lagere inkomensklassen.

We zullen dus de gezondheidssector in grote mate moeten blijven organiseren in de publieke sector. De uitdaging bestaat er nu in dat we de grote bereidheid van de mensen om te betalen voor gezondheid ook effectief laten doorspelen in het beleid. Wat dus betekent dat we na de pandemie de uitgaven voor de gezondheid verder verhogen. Het is een investering die de mensen willen omdat een goede gezondheid hen gelukkiger maakt. Het is ook een investering die uiteindelijk de economie ten goede komt omdat gezondere mensen ook productiever zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234