Woensdag 17/07/2019

Tegenwind

De trein is voor vrijgezellen die het niet zo nauw nemen met hygiëne

Hugo Camps. Beeld Bob Van Mol

Dissidentie mag ook. Onder die vlag vaart Hugo Camps elke donderdag.

In de halve eeuw dat ik aan journalistiek doe, heb ik nooit een goed woord over de NMBS gehoord. Het was altijd kommer en kwel met het spoor. Sommigen maakten er een staatsvijand van.

De kritiek kwam uit de vier windstreken: consumenten, vakbonden, wetenschappers, de politiek… En altijd draaiden de jeremiades rond onbetrouwbaarheid van de NMBS: geen stiptheid, weinig communicatie, syndicaal oponthoud, politiek gescharrel, kortom vogelverschrikker van een overheidsbedrijf. Bijkomend werden regeringspartijen onder vuur genomen voor hun politieke benoemingen. In de vorige eeuw was er de trein van Fred Bertrand, die dagelijks vanuit Limburg naar Brussel pendelde. Bertrand was CVP-minister van Verkeer in de jaren 60 en 70. Hij maakte van het NMBS-personeel een plakploeg voor CVP en ACV.

Vorig weekend zat de CEO van de NMBS, Sophie Dutordoir, in Alleen Elvis blijft bestaan, het VRT-programma van de aimabele Thomas Vanderveken. Sophie, sinds jaar en dag boegbeeld van overheidsbedrijven (Electrabel, NMBS) verdedigde het spoor alsof het haar kind was. Aarzelend gaf ze toe dat de concurrentie tussen de NMBS en Infrabel niet altijd bevorderlijk was voor de treinreiziger, maar voor het overige pareerde ze alle kritiek. De NMBS was een bedrijf om lief te hebben. Mevrouw Dutordoir, die gezien wordt als een ijzeren lady, heeft vele lagen van liefde en weemoed. Ze is in zekere zin een cocktail van rationaliteit, hardheid en sentiment. Een romantica in bottinekes.

Deze week ging de politiek in de aanval op de NMBS van Dutordoir nadat uit de laatste tevredenheidsenquête gebleken was dat amper zes op de tien reizigers het spoor genegen waren. Een historisch dieptepunt. De klachten hebben de structuur van een litanie: niets deugt, ergernissen aan de lopende band. Het stiptheidsprobleem is vaste prik. Met de tram ben je sneller aan de kust dan met de trein, dat soort vernietigende commentaren.

Sophie Dutordoir, CEO van de NMBS. Beeld BELGA

Het spoor is het afvalputje van elke regering. Investeringen worden ingeruild voor besparingen, personeelsbeleid wordt om de haverklap in vraag gesteld, treinen worden geschrapt en stations gesloten. De reiziger staat permanent voor voldongen feiten en is weerloos tegen opgelegde surplaces. Wie met de trein reist, kan zijn partner niet garanderen dat hij het avondmaal haalt. Dan wordt ergernis op den duur een trauma.

Wie naar de gestileerde stations van schilder Paul Delvaux kijkt, wordt vertederd door zijn treinstellen en naakte vrouwen. De trein wenkt als een salon d’amour. Ook in de literatuur is het spoor een geweldige inspiratiebron voor misdaad en amourettes. Nachttrein naar Lissabon van Pascal Mercier en Murder on the Orient Express van Agatha Christie zijn geweldige klassiekers.

Maar de werkelijkheid is minder literair. Talloze stations zijn vervallen krochten waar de wind de reiziger omver blaast. De omgeving van stations is zo mogelijk nog troostelozer. Als eenzame reiziger laat het veiligheidsgevoel het vaak afweten. Treinen lijken vaak op opengescheurde vuilniszakken waar je zowat alle ellende van de mens tegenkomt. Woestijnen van afval en plastic. Dus, met je verloofde zoek je ander vervoer. De trein is voor vrijgezellen die het niet zo nauw nemen met hygiëne.

Treinstations individualiseren de reiziger nog eens extra omdat weinig schoonheid gemeenschappelijk is. Er is vooral kilte en informatie op de toon van een muziekje uit het draaiorgel. De NMBS biedt soms comfort, maar altijd zonder warmte.

 Sophie moet de IJzeren weg eerst maar eens een hart geven.

Twee treinen kruisen tussen Brussel en Denderleeuw. Beeld Photo News
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden