Dinsdag 22/10/2019
Hugo Camps voor online. Beeld rv

Column

De tragiek van Greta is dat ze als symbool alleen staat. Een uitzonderingspositie wekt altijd achterdocht

Dissidentie mag ook. Onder die vlag vaart Hugo Camps op donderdag.

De woede van Greta Thunberg op de klimaattop in New York was geen onverdeeld succes. De klimaatactiviste kwam onder een trommelvuur van kritiek terecht. Deze keer ook uit de hoek van vermeende sympathisanten, zoals president Macron van Frankrijk. Her en der werd ze weggezet als een hysterica.

Sprak ze namens zichzelf of werd ze ingefluisterd door een kroonraad, was de hoogdringende vraag die rondzong. Met andere woorden: was ze echt boos of was het gespeelde woede? Het cliché wou dat Greta als 16-jarige wel verdrietig kan zijn, maar niet boos. Ik geloof graag dat de woede van de klimaatactiviste oprecht was, maar de vertolking ervan was misschien wat pathetisch. Boosheid is moeilijk na te spelen door politici en wereldverbeteraars. Ze schieten altijd door in een ijlte waar meewarigheid ontstaat. En scepsis.

Ik volg de critici niet die zeggen dat Greta “een geestesziek kind is”. Of nog: “Dat ze misbruikt werd door haar ouders en met een paar erfelijke mankementen zit opgescheept.” In haar protest tegen klimaatvandalen zit een hoge dosis waarachtigheid. Vele jongeren krijgen apocalyptische nachtmerries van het je-m’en-foutisme van de heersende klasse. Vooral de bewering dat het allemaal fake is, steekt.

Schieten op boodschapper

Het klimaat lijkt minder sexy te zijn geworden. Er is sprake van klimaatmoeheid. Het alarmerende debat werkt sommigen op de zenuwen. Dat Thunberg ook nog verheerlijkt wordt als de kinderversie van Moeder Teresa, maakt haar nog kwetsbaarder. In het klimaatopbod horen geen heiligen, schuldaflossing is een opdracht voor de hele mensheid, genuanceerd naar vermogen en strijdbaarheid.

Elke politieke of maatschappelijke beweging doet een beroep op marketingeffecten. Ook de discussie over het klimaat loopt volgens demarcatielijnen van moderne communicatie. Is ze daarom ineens verdacht in haar idealisme? Dat is een boosaardig vooroordeel. Na haar aanval op de verantwoordelijke regimes zullen haar tegenstanders nog meer gaan twijfelen aan de authenticiteit van haar verzetsdrift. Het is het klassieke procedé in de verdachtmaking van succes. Zolang de klimaatopstand binnen de marge bleef van academisch protest, stroomden de volgelingen massaal toe. Nu er drastische consequenties mee verbonden zijn, groeit de tweedeling. De appetijt om te schieten op de boodschapper is dan navenant.

In het klimaatdebat zit veel retrograde repressie.

Instituut

Dat Greta Thunberg en haar beweging het goed meent met de mensheid, staat buiten kijf. Maar: il y a la manière. Ik laat me niet alleen onderdompelen in schuld en boete. Ik heb mede schuld aan alle vervuiling van de planeet, maar ben er niet de moordenaar van. De klimaatbeweging mag de nuances niet uit de weg gaan en moet vooral aan de communicatie werken.

 De tragiek van Greta is dat ze als symbool alleen staat in de belichaming van het verzet. Een uitzonderingspositie wekt altijd achterdocht. Ze kan niet meer ontroeren met de glimlach van haar jeugd, ze is zelf instituut geworden. Vandaar ook de toegenomen scherpte in de kritische benadering. Het zegt meer over ons dan over Greta.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234