Donderdag 12/12/2019
Joachim Pohlmann. Beeld rv

Column

De toekomst draaide uit zoals Edmund Burke gevreesd had, niet zoals hij gehoopt had

Joachim Pohlmann is woordvoerder van Bart De Wever (N-VA) en columnist bij deze krant.

Ik heb dit weekend mijn Barbour-jas ingevet. Een nogal sliederig taakje dat bestaat uit het au bain-marie opwarmen van wax om het kleverige goedje daarna uit te strijken over het katoen van de jas. Volgens de fabrikant moet je dat elk jaar herhalen, maar zo fanatiek ben ik nu ook weer niet.

Die Barbour-jas is het duurste kledingstuk dat ik ooit heb gekocht. En het goedkoopste. Want de verkoopster prees het me aan als onverwoestbaar. In principe zou ik nooit nog een andere jas moeten kopen. Uitgerekend over de mij resterende levensjaren is dat een wijze investering.

“Als je er zorg voor draagt, kan je ze zelfs doorgeven aan je kinderen”, concludeerde de dame in de jachtwinkel. Op dat moment was mijn nageslacht nog volstrekt hypothetisch en toch was dat het doorslaggevende argument.

Misschien is het beroepsmisvorming of een aangeboren afwijking, maar mijn gedachten dwaalden af naar Edmund Burke. Voor hem was een gemeenschap als die Barbour-jas, iets dat de eeuwen kon trotseren mits nauwgezet onderhoud.

Rentmeesterschap

Burke verwierp het idee van een sociaal contract niet, hij breidde enkel het aantal contractanten exponentieel uit. Niet enkel zij die zijn, maar allen die ooit waren of eens zullen zijn, maken er deel vanuit. Samenleven is een web van verplichtingen dat alle tijdslimieten overstijgt.

Op die manier hertaalde Burke het principe van het rentmeesterschap naar de moderniteit. Wij erven onze sociale banden, onze cultuur, onze omgeving, onze instituties... van zij die voor ons kwamen en wij hebben de plicht die met de grootste zorg door te geven aan zij die na ons komen.

Als dat principe wordt verworpen, staat er geen enkele rem meer op onze spilzucht. De ideologie van het rationele individu dat zijn eigenbelang maximaliseert, maakt dan van het sociaal contract een dictatuur van de levenden.

Daarom benadrukte Burke het belang van tradities en gebruiken. Zij doen ons beseffen dat wat wij krijgen uit het verleden waardevol is. Zo waardevol dat we het moeten koesteren en doorgeven aan onze kinderen. Als wij tradities verwaarlozen of misprijzen, devalueren we de toekomst.

 Tragisch figuur

Die toekomst draaide uit zoals Burke gevreesd had, niet zoals hij gehoopt had. De levenden hebben de macht gegrepen. Beleidskeuzes worden gemaakt in functie van zij die fysiek in staat zijn te stemmen. Voor wie daarna komt, hebben we een vage compassie; de erflaters kunnen ons geen zier schelen.

Het maakt van een conservatief politicus een tragisch figuur. In de voortdurende afweging tussen traditie, individuele vrijheid en staatsmacht kan ook deze niet anders dan de stem van de levenden laten primeren. Zijn eigen politieke project ondergraaft zijn filosofische ingesteldheid.

Terwijl ik mijn jas aan het invetten was, speelde in de aanpalende kamer mijn intussen concrete nageslacht. Momenteel interesseren enkel jassen waarop auto’s staan hem. En wellicht zal hij die Barbour nooit willen dragen. Maar de toewijding waarmee ik het textiel voor hem verduurzaam, is mijn conservatief verzet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234