Vrijdag 03/12/2021

OpinieMalala Yousafzai

‘De taliban probeerden me te doden omdat ik naar school wilde, nu vrees ik voor mijn Afghaanse zusters’

Malala Yousafzai. Beeld AppleTV
Malala Yousafzai.Beeld AppleTV

Malala Yousafzai is een Pakistaanse kinderrechtenactiviste. In 2014 kreeg ze de Nobelprijs voor de Vrede. Ze schreef deze open brief naar aanleiding van de toestand in Afghanistan.

De voorbije twee decennia hebben miljoenen Afghaanse vrouwen en meisjes onderwijs gekregen. Nu dreigt de toekomst die hun beloofd werd uit hun handen te glippen. De taliban, die tot ze twintig jaar geleden van de macht verdreven werden bijna alle meisjes en vrouwen verhinderden naar school te gaan en zware straffen gaven aan wie het tegen hen opnam, hebben het opnieuw voor het zeggen. Zoals veel vrouwen vrees ik het ergste voor mijn Afghaanse zusters.

Ik moet terugdenken aan mijn eigen kindertijd. Toen de taliban in 2007 mijn thuisstad in de Pakistaanse Swat-vallei veroverden en kort daarna meisjes verboden onderwijs te genieten, verborg ik mijn boeken onder mijn lange, zware sjaal en ging ik met angst naar school. Vijf jaar later, toen ik vijftien was, probeerden de taliban me te doden omdat ik uitkwam voor mijn recht om naar school te gaan.

Ik ben dankbaar voor het leven dat ik nu leid. Vorig jaar studeerde ik af aan de universiteit en begon ik mijn eigen loopbaan uit te stippelen. Ik kan me niet voorstellen dat ik dat allemaal zou verliezen en terug zou moeten naar een leven dat bepaald wordt door mannen met geweren.

Afghaanse meisjes en jonge vrouwen bevinden zich opnieuw waar ik me bevond: in wanhoop bij de gedachte dat ze misschien nooit meer een klaslokaal zullen zien of nooit meer een boek zullen vasthouden. Sommige leden van de taliban zeggen dat ze vrouwen en meisjes hun recht op onderwijs en werk niet zullen ontzeggen. Maar gezien het verleden van de taliban als gewelddadige onderdrukkers van de vrouwenrechten, is de angst van de vrouwen heel reëel. We horen nu al verhalen van vrouwelijke studenten die weggestuurd worden van de universiteit en van vrouwelijke werknemers die weggestuurd worden van kantoor.

Dat is niet nieuw voor de mensen in Afghanistan, die al generaties lang de speelbal zijn van oorlogen tussen globale en regionale machten. Kinderen worden geboren op het slagveld. Families leven jaren in vluchtelingenkampen. De voorbije dagen zijn opnieuw duizenden van huis weggevlucht.

Zware last

De kalasjnikovs die de taliban dragen, zijn een zware last op de schouders van alle Afghanen. De landen die de Afghanen als pionnen hebben gebruikt in hun ideologische en hebzuchtige oorlogen laten hen het gewicht nu alleen dragen.

Maar het is niet te laat om de Afghanen te helpen – vooral de vrouwen en kinderen.

In de voorbije twee weken heb ik gesproken met verscheidene onderwijsactivisten in Afghanistan over hun huidige situatie en over wat ze willen dat nu gebeurt. (Ik noem uit veiligheidsoverwegingen geen namen.) Een vrouw die scholen voor kinderen op het platteland leidt, vertelde me dat ze het contact met haar leerkrachten en leerlingen is verloren.

“Normaal gezien werken we rond onderwijs, maar nu focussen we op tenten”, zei ze. “Mensen vluchten met duizenden tegelijk weg en we hebben nood aan humanitaire hulp zodat ze niet verhongeren of door een gebrek aan zuiver water sterven.”

Die oproep hoorde ik ook bij anderen: regionale machten moeten actief tussenbeide komen voor de bescherming van vrouwen en kinderen. De buurlanden – China, Iran, Pakistan, Tadzjikistan, Turkmenistan – moeten hun deuren openen voor vluchtende burgers. Dat zal mensenlevens redden en de regio stabiliseren. Ze moeten ook toelaten dat vluchtelingenkinderen zich inschrijven in plaatselijke scholen en dat humanitaire organisaties tijdelijke onderwijsinitiatieven in kampen en vluchtelingencentra opzetten.

Specifieke afspraken

Vooruitblikkend op de toekomst van Afghanistan wil een andere activist dat de taliban concreet zijn over wat ze zullen toestaan. “Het volstaat niet om vaag te zeggen: ‘Meisjes kunnen naar school gaan.’ Er moeten specifieke afspraken komen dat meisjes hun opleiding kunnen afmaken, wetenschappen en wiskunde kunnen studeren, naar de universiteit kunnen, tot de arbeidsmarkt kunnen toetreden, de jobs van hun keuze kunnen doen.”

De activisten met wie ik sprak, vreesden voor een terugkeer naar een louter religieuze opvoeding, waardoor kinderen niet de vaardigheden zouden opdoen die ze nodig hebben om hun dromen waar te maken en die het land in de toekomst artsen, ingenieurs en wetenschappers zou ontzeggen.

Er zal tijd zijn om te discussiëren over wat fout is gegaan in de oorlog in Afghanistan, maar op dit kritieke ogenblik moeten we luisteren naar wat Afghaanse vrouwen en meisjes te zeggen hebben. Ze vragen om bescherming, om onderwijs, om vrijheid en om de toekomst die hun beloofd is. We mogen hen niet in de steek laten. Er is geen tijd te verliezen.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234