Zondag 17/11/2019
Bart Eeckhout. Beeld rv

Standpunt

De taaiheid van oude machtsstructuren houdt vooruitgang in geestelijke gezondheidszorg tegen

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

Een op drie landgenoten kampt met geestelijke gezondheidsproblemen. Dat percentage is niet nieuw, de cijfers lijken mettertijd nog te stijgen en ze zijn waarschijnlijk nog een onderschatting.

Niet elke psychische kwaal is even ernstig, gelukkig maar. Toch is het niet overdreven om te stellen dat geestelijke aandoeningen een even belangrijk aandachtspunt behoren te zijn als fysieke kwalen, in het geheel van de gezondheidszorg.

Dan zou je dus verwachten dat de overheid haar zorgaanbod richt op die grote en groeiende nood. Een nieuw rapport van het Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg komt tot het ontnuchterende besluit dat er “momenteel geen betrouwbare cijfers bestaan over de geestelijke gezondheidszorgbehoeften van de Belgische bevolking”.

Het Kenniscentrum wordt bevolkt door behoedzaam formulerende ambtenaren, maar wat ze eigenlijk zeggen is: “Sorry, we weten het niet.” Is er voldoende aanbod om aan de geestelijke gezondheidsvraag te voldoen? We weten het niet. Is het aanbod het juiste? We weten het niet. Zitten er ergens overlappingen in het systeem? We weten het niet.

Dat is nogal wat. Het Federale Kenniscentrum is juist opgericht om op al die vragen wel verhelderende antwoorden te geven. Met regelmaat leveren ze interessante, gezaghebbende rapporten af over de staat van de gezondheidszorg in dit land. Maar als het gaat over geesteszorg dienen ook zij de handen in de lucht te steken: sorry, we weten het niet.

Het zou onrechtvaardig zijn om te zeggen dat er de voorbije jaren niets gebeurd is om psychische gezondheidszorg meer ruimte te geven. Er is een beginnetje gemaakt met de erkenning en zeer gedeeltelijke terugbetaling van psychische eerstelijnshulp, er wordt een aanzet geleverd om het klassieke aanbod van zorgbedden aan te passen aan de noden die vaak diversere en flexibelere oplossingen vereisen. Maar de verandering gaat traag en de middelen zijn schaars.

Toch is dat niet zozeer een kwestie van nog eens extra financiële eisen toevoegen aan het al onder overbevraging kreunende budget voor gezondheidszorg. Het gaat om een verstandige verschuiving van middelen, weg van het traditionele (en ook dure) ziekenhuismodel naar het verlagen van drempels voor psychologische hulp in het begin van de zorgketen.

Dat betekent dus dat het ook gaat om een verschuiving van macht. Dat maakt de weerstand taai.

Net als in Justitie bijt ook in de Gezondheidszorg minister na minister de tanden stuk op de logische vraag om het systeem aan te passen aan nieuwe tijden met nieuwe uitdagingen.

Twee jaar geleden bracht deze krant in een spraakmakend onderzoeksdossier al uit dat data ontbreken om het geestelijke gezondheidsbeleid eenduidig te evalueren. Vandaag komt het Kenniscentrum tot dezelfde conclusie. Twee jaar verder, weinig vooruitgang: hoe kan dat?

De verklaring staat hierboven: de taaiheid van de oude machtsstructuren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234