Maandag 24/06/2019

Column Carl Devos

De strategodozen uit 2014, zoals een nakende linkse tsunami vanuit Franstalig België, worden gerecycleerd

Beeld rv

De politieke actualiteit volgens UGent-politicoloog en De Morgen-columnist Carl Devos.

Wellicht zal het ook niet meer gebeuren in de twintig dagen die ons van samenvallende verkiezingen scheiden. Een boeiende confrontatie tussen grote verhalen. Ambitieuze, visionaire en mobiliserende dromen, over een wereld binnen twintig jaar, en hoe die op 27 mei begint. Bijvoorbeeld over hoe we de sociale zekerheid kunnen moderniseren, wonen en mobiliteit fundamenteel kunnen bijsturen, hoe energie of arbeid de mens kan bevrijden... Niet enkel CEO’s zitten daar op te wachten. Eerder lijkt deze campagne meer op een uitstapje van een kruideniersclub. Iedereen heeft hapklaar lekkers bij, met bijbehorend virtueel rekenmodel. Nochtans hadden partijen middelen en tijd genoeg om ons te doen dromen. Maar onvoldoende inspiratie? Het gebrek aan bezieling vult zich met geneuzel over formaties. Daarbinnen vallen zoveel uitsluitingen en breekpunten, dat niemand ze ernstig kan nemen. Die focus heeft iets te maken met de – alweer – grote inzet.

N-VA ligt ver voor op de rest, wil om psychologische redenen boven de 30 procent landen. Maar in het peloton is het uiterst spannend. Daar kunnen partijen over elkaar springen, die zetelverschillen maken of kraken coalities. Vlaams kan enkel zonder N-VA als velen een anti-N-VA-coalitie maken. De kans op minister-president Crevits is dus kleiner dan die op een CD&V-premier. Nog meer dan CD&V zoekt Open Vld een positie, al zijn de liberalen er straks wellicht overal bij. Met al dat positivisme en gedoe lijkt Open Vld meer op een stijlstatement. De overbodige oproep tot hoffelijkheid moet hen op een moreel verhoog zetten, waar niemand naar opkijkt. Het is duidelijk dat de Zweden verder gaan, als dat kan. Het is de enige coalitie voor N-VA; CD&V en Open Vld kunnen meer kanten op. Ondertussen worden de strategodozen, zoals een nakende linkse tsunami vanuit Franstalig België, uit 2014 gerecycleerd. Zo hebben die klimaatmarsen toch iets opgeleverd.

Strategische knuffeltelevisie

Het is veelzeggend dat in deze campagne erg uitgekeken werd naar een debat tussen Bart De Wever en Hilde Crevits in De zevende dag. Het werd een iets te gezellig kussengevecht. Enige vergelijking met het kanseliersdebat in 2007, met Verhofstadt en Leterme en een er zich tussenwringende Vande Lanotte, is potsierlijk. Die trokken wel ten strijde in dezelfde senaatskieskring. En CD&V-N-VA zat toen al acht jaar in de federale oppositie, het ging om een postpaarse beleidsomslag. Nu zagen we een hoffelijk gesprek tussen zittende en toekomstige coalitiepartners. De Wever had via de kritiek op onderwijs ook de bevoegde minister en scherpe uitdager Crevits kunnen hekelen, maar zo’n aanval op een West-Vlaamse volkspolitica kost meer dan hij opbrengt.

N-VA wil onderwijs maar vindt Crevits prima, die moet blijkbaar vooral wijken omdat de koepels geknipt moeten worden. En het geflipflop over de elektronische inschrijving is ook opgelost: het kamperen mag van N-VA beginnen zodra de schoolcapaciteit is opgevoerd. Als er dus niet meer gekampeerd moet worden. 

Er dreigt weer een open brief, een oproep om ideologische verschillen iets uitdrukkelijker in de verf te zetten dan tijdens zo’n strategische knuffeltelevisie.

Het debat tussen Hilde Crevits en Bart De Wever was een iets te gezellig kussengevecht. Beeld rv

Al zijn er momenten waarop de campagne wel een verhoging kent. De Wever schreef met Over identiteit als afscheidnemend voorzitter zijn intellectuele en ideologische nalatenschap voor de opvolging uit. Als hij straks op de Vlaamse regering moet passen, is het risico niet gering dat zijn opvolger het gezag ontbeert om alle troepen op het veld te houden. Na Het kostbare weefsel (2008) en Werkbare waarden (2011) was het tijd voor een nieuwe ideologische zonering.

Een boek ook van een minister-president, die zonder de gewoonlijke provocaties over gut- en andere menschen ongedwongen conservatief centrumrechts is. Met een discours dat in brede kringen kan aanslaan. Dat positie neemt tussen racisten en postmoderne, kosmopolitische relativisten. Met een inclusieve, open identiteit die dynamisch, veranderbaar is, via een nieuwe synthese met nieuwkomers. Die bij hun intrede wel een leitkultur meegedeeld wordt. Over de omschrijving van die laatste is meer discussie mogelijk. De rechtsstaat, solidariteit en taalkennis staan in onze software, maar waarom per se een hoofddoekenverbod? Hebben de Vlamingen van vele generaties allochtone origine voldoende inbreng gehad om die leitkultur mee te omschrijven? Neen.

Voor die identiteitsvorming en -overdracht blijkt onderwijs cruciaal te zijn. Maar hoe N-VA dat precies wil doen, blijft onduidelijk. Meer gezag voor de leraar, ruimte voor excelleren of koepels terugdringen is nog iets anders. Interessant allemaal, maar ergens lijkt het naast de essentie te scheren.

Die we in deze campagne missen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden