Maandag 17/06/2019

Opinie Frank D’hanis

De stiekeme stemmers voor extreemrechts verdienen mijn steun en mijn aandacht, niet mijn veroordeling

Frank D'hanis Beeld rv

Frank D’hanis is filosoof en communicatiespecialist.

Het was natuurlijk niet zo, maar ik had maandagochtend het gevoel dat ik wakker werd in een ander Vlaanderen. Ik bekeek mijn collega’s met argwaan, mijn team telt twaalf mensen. Statistisch gezien zijn dat dus twee Vlaams Belangers. Maar wie? Ik kon me niet inbeelden dat één van deze lieve mensen voluit voor haat en verdeling zou kiezen. En toch, misschien niet in mijn team, maar ze zijn er, onder ons, diegenen die zo ontevreden, boos en bang zijn dat ze op Tom van Grieken en co hebben gestemd. Je zou voor minder paranoïde worden.

Het is natuurlijk makkelijk om de schreeuwlelijks à la Dries Van Langenhove eruit te halen, en zijn leger van internettrollen is omnipresent op het web, maar in het niet-virtuele leven heb ik het toch wat moeilijker om mensen te vinden die op extreemrechts zouden stemmen. Er moeten gezien de hoge cijfers van Vlaams Belang een heleboel mensen zijn die het stiekem doen. Misschien geeft deze groep haar N-VA-sympathieën wel nog toe, maar het Vlaams Belang? Nee, dat is te beschamend. Gelukkig is de stemming geheim.

Hart

Wie zijn die mensen die stiekem voor het extremisme kiezen, en waarom doen ze dat? De vraag leidt me onwillekeurig terug naar mijn jeugd in een gemeente in het Vlaamse hinterland, waar Vlaams Belang, in die tijd nog Vlaams Blok, in 1991 schokgolven door de goegemeente deed gaan met haar “monsterscore”. Dat was toen zo’n 6 procent, een peulschil vergeleken met de 18 procent van nu of de 24 procent van 2004, maar genoeg om bijna iedereen verbijsterd te doen staan. Dit waren immers fascisten. Ze haalden nog een hogere score in mijn gemeente dan nationaal, en wat me altijd bij zal blijven was de karakteristieke reactie van een familielid toen iemand hem, in de sporthal die dienst deed als stemlokaal, vroeg op wie hij gestemd had. Hij knipoogde, hij had op “de goeie” gestemd, maar hij weigerde dit verder nog toe te lichten. Ik vermoed dat hij het Vlaams Blok bedoelde, maar zeker kon ik niet zijn. Hij was een man van wie je zou kunnen zeggen dat hij een hart van goud had, altijd paraat om te helpen, ondanks zijn persoonlijke frustraties die zo nu en dan, en met een pintje te veel op, als in vulkaanerupties van woede naar boven kwamen. Ik ben er zeker van dat hij koos met zijn hart, niet met zijn hersenen.

Hilde Crevits en Wouter Beke (CD&V), gezichten van een conservatieve partij die vroeger op het platteland oppermachtig was, zijn als boerenkool. Je weet wat je krijgt, een beetje smakeloos, geen verrassingen, gewoon doorkauwen en in gedachten houden dat je iets goeds aan het doen bent. Min of meer. Hopelijk.

Hoe spannend en opwindend zijn Dries Van Langenhove en Tom van Grieken (Vlaams Belang) daartegenover. Een beetje als de snelle hamburger in het wegrestaurant aan de E17, je weet dat je thuis een gezonde maaltijd kan eten, maar dit is nu, niet straks, en het is vettig en zo lekker stout en het vult die nijpende leegte die in je lichaam heerst. Of een beetje als de impulsaankoop aan de kassa, al die sprankelende rijen cellofaanverpakking, je weet dat het niet goed is, maar wie gaat het te weten komen? Gewoon in je auto al dat suiker in je strot rammen. Klaar, mijn kleine geheimpje. Wat heb jij gegeten vanavond? Knipoog.

Fastfood

Vlaams Belang speelt gretig in op de strategie van politiek fastfood die de wereld aan het veroveren is. Hun zeer doelgerichte filmpjes op sociale media zitten vol dieren, gefnuikte underdogs en heroïsche verdedigers van een tragisch belaagde cultuur. Ze moedigen erin aan om vooral niet te denken, om impulsief te zijn en volop voor de chocolade te gaan, in plaats van voor de boerenkool. Dries van Langenhove past perfect in deze mediastrategie, die erop gericht is om met groteske uitspraken de aandacht te vestigen en die daar dan te houden met de hele digitale trukendoos van de emotionele manipulatie, van slow-motion tot creatief monteren en testimonials vol fake news en scheve feiten.

Hun budget voor sociale media is groot, maar dat verklaart niet alles, we zijn er immers allemaal schuldig aan dat ze (online en leders) zoveel aandacht krijgen. Pete Buttigieg, democratische presidentskandidaat zei onlangs zeer scherp over Trump“Look, it’s mesmerizing. It’s hard for anybody to look away. Me too. It is the nature of grotesque things that you can’t look away.” De beste manier om mensen minder aan het snoepen te krijgen is om de chocolade uit beeld te houden, en ook sigarettenverkopers zullen dit beamen.

Misschien zitten er tussen mijn collega’s, mijn vrienden en familie mensen die niet goed kunnen beslissen, maar ze zijn niet slecht. Ze zijn aangetrokken door het groteske en nog met de mond open gemanipuleerd tot gedrag dat hen later alleen kan spijten. De stiekeme stemmers voor extreemrechts verdienen mijn steun en mijn aandacht, niet mijn veroordeling, ik ga me daaraan houden, de komende vier jaren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden