Donderdag 25/04/2019

Standpunt

De staatshervorming heeft een veelkoppig monster gecreëerd

Bart Eeckhout. Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is hoofdredacteur. 

Het Overlegcomité, waar de federale regering en de deelstaatregeringen knopen doorhakken en vaak ook niet doorhakken, is er niet in geslaagd om een akkoord te vinden over de veiling van de frequenties voor onder meer het aanstormende 5G-netwerk. Dat moet supersnel internet mogelijk maken, maar dat feest van vooruitgang gaat – voorlopig – dus niet door.

Aan de basis van het oponthoud ligt onenigheid over welke regering hoeveel van de koek krijgt. Kort gezegd wil Vlaanderen meer dan het nu op papier toebedeeld krijgt. Of die eis gerechtvaardigd is, is nog niet zo eenvoudig uit te maken.

Wel is dit mineure politieke conflict een treffende illustratie bij een dieper liggende kwestie. Opeenvolgende generaties Belgische toppolitici hebben een groot deel van hun tijd, talent en engagement besteed aan een hervorming van de staat. Andere bekommernissen en prioriteiten dienden vaak te wachten. Geen erg, zo werd dan gezegd, want de burger zou in ruil een efficiënter, nabijer, beter bestuur krijgen.

Klotedossiers

Op cruciale punten – denk aan het Vlaamse onderwijs – is dat gelukt. Maar in een inmiddels indrukwekkende rij ‘klotedossiers’ wordt de belofte niet waargemaakt. Er valt veel goeds over dit land te vertellen, maar efficiënt en goed wordt het nog altijd niet bestuurd.

Dat is jammer omdat een veelkoppig monster gecreëerd is, dat in plaats van efficiëntie soms juist omslachtige en dure overheadkosten meebrengt. Maar het is ook jammer omdat het verknipte België onder de ambitieuze maat blijft scoren die je van zo’n welvarend en ondernemend land mag verwachten.

Dat zie je op microschaal in de 5G-kwestie, maar op macroformaat in het energie- of klimaatbeleid. Dit land heeft alles – centen, hersenen, maatschappelijke goodwill – om mee voorop te lopen met een beleid dat duurzame technologische innovatie ondersteunt. Helaas gaat veel tijd verloren aan het bestuurlijke gesteggel.

Hetzelfde medicijn

Met de N-VA is er een partij die exact die analyse zal aangrijpen om te pleiten voor meer confederalisme. En dus voor nog meer opsplitsing. Een respectabele keuze, maar als een remedie na decennia gesukkel onvoldoende blijkt te werken, is nog meer van hetzelfde medicijn toedienen misschien niet de enige of de beste oplossing.

Daarom is het vreemd dat er, zeker in Vlaanderen, een taboe blijft rusten op het logische alternatief: een rustige, rationele doorlichting van het Belgische huishouden, waarbij bevoegdheden met bijvoorbeeld internationale impact (om klimaat maar weer niet te noemen), indien nodig, ook weer geherfederaliseerd kunnen worden.

Die gedachte zal ook nu weer afgeserveerd worden als reactionair unitarisme. Wat ze niet is. In de analyses over traagheid, stilstand, inefficiëntie en kostprijs van de Belgische overheid mag blijkbaar alles benoemd worden, behalve de communautaire olifant in de kamer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.