Woensdag 21/10/2020

Opinie

De spijt van de Belgen maakt een nieuw begin mogelijk

Charis Basoko.Beeld rv

Charis Basoko is een Congolese politoloog en consultant bij het CEPAS (Centre d’études pour l’action sociale) in Kinshasa. Hij schreef deze bijdrage op uitnodiging van De Morgen.

Op 30 juni heeft koning Filip van België ter gelegenheid van de zestigste verjaardag van de onafhankelijkheid van de Democratische Republiek Congo zijn diepe spijt betuigd over het geweld en de wreedheden onder Leopold II en het lijden en de vernederingen die de Congolezen in de koloniale periode hebben ondergaan. Dat is een uniek gegeven in de geschiedenis van de Belgisch-Congolese betrekkingen.

Nooit eerder in de postkoloniale geschiedenis van België is een vorst zo ver gegaan in de erkenning van de feiten die de eerste Congolese premier, Patrice Lumumba, in zijn toespraak van 30 juni 1960 aanklaagde. Die toespraak zou later tot de moord op Lumumba leiden, een moord waarvoor België in 2002 de morele verantwoordelijkheid heeft aanvaard.

Deze spijt is ongetwijfeld een keerpunt in de betrekkingen tussen de twee landen. Aan de Belgische kant betekent het namelijk een breuk met de nu eens afkeurende en dan weer paternalistische taal die vaak tot spanningen heeft geleid; spanningen die de relaties tussen de twee naties hebben verstoord.

De woorden van de koning kunnen alleen maar welkom zijn in Kinshasa, dat ondanks occasionele conflicten altijd een bijzondere relatie met België heeft nagestreefd. België blijft een van de belangrijkste economische partners van de DRC. Het is bovendien het eerste westerse immigratieland voor de Congolezen, die er dankzij de historische banden tussen de twee naties een tweede vaderland vinden. De diplomatieke betrekkingen tussen België en Congo zijn natuurlijk niet de grootste zorg van de publieke opinie in Kinshasa. Maar de diaspora, de media en de oudere generaties, die de koloniale tijd nog hebben gekend, houden de herinnering in leven. Er bestaat dus nog altijd belangstelling voor wat er tussen de twee landen gebeurt, zodat het geen wonder is dat de Congolese radio en sociale media veel aandacht hebben besteed aan de verklaring van de koning.

De spijt van de Belgen maakt een nieuw begin mogelijk, een eerlijke herziening van de betrekkingen tussen de oude metropool en de oude kolonie. Samen kunnen we ons met het verleden verzoenen en tegelijkertijd positieve antwoorden vinden op de vragen van het heden. We moeten de wonden en de littekens van toen identificeren, hun vorm, hun diepte, hun gevolgen. De eigendom van de geroofde kunstwerken. De Congolese soldaten die voor België gesneuveld zijn. De metiskinderen die uit hun familie werden weggerukt. De onopgeloste vragen van Belgisch-Congolese geschillen, de legitieme herstelbetalingen voor het geweld en de wreedheid, het lijden en de vernederingen uit de periode van 1885 tot 1960.

Deze dappere daad van de Belgische koning moet nu een verlengstuk krijgen in verontschuldigingen, als logisch gevolg van het debat dat in het Belgische parlement en de Belgische samenleving begonnen is. Alleen verontschuldigingen kunnen onze geest bevrijden van dat onuitsprekelijke, verdrongen lijden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234